ABD'de Trump yönetimi, KQED-ProPublica ortak araştırması sonrası öğretmenlerin öğrencilere yönelik cinsel istismar vakalarına karşı kapsamlı bir operasyon başlattı. Eğitim Bakanlığı'nın yayımladığı direktifle, eyaletlere ve okul bölgelerine yönelik yeni denetim mekanizmaları devreye alınırken, Adalet Bakanlığı da federal soruşturmaları hızlandırdı. Karar, geçen yıl yayımlanan ve on binlerce vakayı belgeleyen araştırma raporunun ardından geldi.
Gelişmenin arka planı
KQED-ProPublica'nın 2024'te yayımlanan 'Öğretmen İstismarı' başlıklı araştırması, ABD genelinde 2015-2023 yılları arasında 17 binden fazla öğretmenin cinsel istismar suçlamasıyla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu. Soruşturma, pek çok okul yöneticisinin şikayetleri görmezden geldiğini veya öğretmenleri gizlice başka okullara transfer ettiğini belgelerken, federal düzeyde kapsamlı bir veri tabanının eksikliğine işaret ediyordu. Beyaz Saray Sözcüsü, Başkan Trump'ın 'okulların çocuklar için güvenli alanlar olması gerektiği' yönündeki talimatıyla operasyonun başlatıldığını duyurdu. Eğitim Bakanı, eyalet valilerine gönderdiği mektupta, 'Hiçbir istismarcı öğretmen başka bir okulda yeniden öğretmenlik yapma fırsatı bulmamalı' ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Yeni operasyon, ABD'de 50 eyaletteki öğretmen lisanslama kurullarını, cinsel suç kayıtlarının federal düzeyde paylaşılmasını ve okul yöneticilerine yönelik cezai yaptırımları içeriyor. Adalet Bakanlığı, federal yetki alanına giren vakalarda (örneğin, federal topraklardaki okullar veya eyaletler arası seyahat içeren durumlar) soruşturmaları önceliklendiriyor. Uzmanlar, operasyonun özellikle öğretmenlerin eyaletler arası geçişini engelleyerek 'tembel istismarcı' olarak adlandırılan kişilerin takibini kolaylaştıracağını belirtiyor. Ancak bazı eğitim sendikaları, federal müdahalenin eyalet haklarını ihlal edebileceği ve masum öğretmenlere karşı ayrımcılık yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Dünya genelinde ise benzer vakalar, özellikle gelişmekte olan ülkelerde rapor edilmiyor veya gizleniyor. Bu nedenle ABD'deki operasyon, uluslararası alanda da diğer ülkelere örnek teşkil edebilecek bir model olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu operasyon, Türkiye'deki eğitim sisteminde çocuk koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi açısından dikkatle izlenmelidir. Türkiye'de MEB ve adli makamlar arasında benzer bir veri tabanı paylaşımı bulunmamakta; öğretmenler hakkındaki cinsel suç kayıtları genellikle yerel düzeyde kalmaktadır. Bu durum, istismarcı öğretmenlerin başka okullarda görev almasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Türkiye küresel eğitim politikaları bağlamında ABD'deki gelişmeleri örnek alarak, öğretmen lisanslamada federal benzeri bir merkezi sistem kurmayı değerlendirebilir. Ancak bürokratik engeller ve eğitim sendikalarının olası itirazları nedeniyle, doğrudan uyarlanması zaman alabilir.
