ABD’de eski Başkan Donald Trump döneminde alınan bir kararla, federal hükümet enerji şirketi Invenergy’ye yaklaşık 800 milyon dolar tazminat ödeyerek Wyoming’deki iki büyük rüzgar enerjisi projesini iptal etti. Enerji devi Invenergy, bu fonları ülkenin batısında doğalgaz ve jeotermal enerji yatırımlarına yönlendireceğini açıkladı. Karar, yenilenebilir enerji sektöründe şok etkisi yaratırken, Trump yönetiminin fosil yakıtlara verdiği önceliğin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Wyoming’de planlanan Chokecherry ve Sierra Madre rüzgar çiftlikleri, toplam 3.000 megavat kapasiteyle ABD’nin en büyük kara rüzgar projelerinden biriydi. Ancak Trump yönetimi, projelerin çevresel etki değerlendirmesini tamamlamamış ve 2020’de lisansları iptal etmişti. Invenergy, sözleşmeden doğan haklarına dayanarak tazminat davası açmıştı. Uzlaşma sonucu hükümet, projelerin geliştirme maliyetlerini ve kayıp kârları karşılamak üzere 798 milyon dolar ödemeyi kabul etti.
Şirket, bu parayı “batı eyaletlerinde doğalgaz ve jeotermal projeleri finanse etmek için kullanacağını” duyurdu. Analistler, Invenergy’nin bu hamlesini, ABD enerji piyasasında doğalgazın hâlâ en güvenilir kaynak olarak görülmesine bağlıyor. Öte yandan jeotermal enerji, yenilenebilir olmasına rağmen ABD’de yeterince yaygınlaşmamış durumda. Bu yatırım, sektörde canlanma yaratabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Karar, Trump’ın başkanlık döneminde fosil yakıtları teşvik eden politikalarının somut bir örneği. Trump, seçim kampanyalarında “rüzgar türbinlerinin kuşları öldürdüğü” gibi tartışmalı ifadeler kullanmıştı. Bu tutum, ABD’nin Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmesiyle de uyumluydu. Ancak Biden yönetimi iklim hedeflerine dönüş yaparken, bu tür tazminat ödemeleri kamuoyunda eleştiri topluyor.
Küresel ölçekte, yenilenebilir enerji yatırımları hızla artarken ABD’nin bu kararı, sektörde belirsizlik yaratıyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, iklim finansmanı konusunda ABD’nin tutarsız politikalarından endişe duyuyor. Doğalgaz ise kısa vadede düşük karbonlu bir geçiş yakıtı olarak görülse de, uzun vadeli iklim hedefleriyle çelişiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yenilenebilir enerjide özellikle rüzgar ve güneşte ciddi yatırımlar yapıyor. ABD’deki bu gelişme, küresel enerji piyasalarında fosil yakıt-yenilenebilir dengesini etkileyebilir. Türkiye’nin doğalgaz ithalatında Rusya ve İran’a bağımlılığı düşünüldüğünde, ABD’nin doğalgaza yönelmesi küresel fiyatları etkileyerek Türkiye’nin enerji maliyetlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması’na uyum sürecinde, bu tür kararların uluslararası iklim finansmanına yansımaları takip edilmeli.
