ABD Başkanı Donald Trump'ın danışmanlarından oluşan Barış Kurulu, Gazze Şeridi'nde pilot bir insani bölge oluşturulması için planlama yapıyor. Öte yandan Hamas, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Gazze'deki fiili yönetimini feshettiğini duyurdu ve Filistin Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (NCAG) devretmeye hazır olduğunu bildirdi. Bu hamle, ateşkesin ardından tıkanan barış sürecini canlandırmak için atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Barış Sürecinde Yeni Dönem
Hamas'ın yönetimi feshetme kararı, 2023'te başlayan savaşın ardından imzalanan ateşkes anlaşmasının uygulanmasında yaşanan tıkanıklığı aşmak için kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Örgüt, NCAG'ye devir için hazır olduğunu belirtirken, İsrail'e barış planının diğer maddelerine uyma çağrısı yaptı. Bu maddeler arasında yardım koridorlarının açılması, esir takası ve yeniden inşa sürecinin başlatılması yer alıyor.
Trump'ın Barış Kurulu tarafından planlanan pilot insani bölge, Gazze'nin güneyinde belirlenecek bir alanda temel hizmetlerin sağlanmasını ve sivil nüfusun korunmasını hedefliyor. Bölgenin, uluslararası kuruluşların denetiminde geçici bir yaşam alanı olarak işlev görmesi planlanıyor. Ancak bu planın başarısı, İsrail'in güvenlik endişeleri ve Hamas'ın bölgedeki fiili varlığına bağlı olarak belirsizliğini koruyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze'deki gelişmeler, Ortadoğu'da kalıcı barış arayışında yeni bir sayfa açabilir. Hamas'ın yönetimi bırakması, 2007'den beri süren fiili yönetiminin sona ermesi anlamına geliyor. Bu durum, Filistin topraklarının birleştirilmesi ve iki devletli çözüm yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak İsrail'in, Hamas'ın askeri kanadının varlığını sürdürmesi ve güvenlik endişeleri, süreci karmaşıklaştırıyor.
ABD'nin pilot insani bölge planı, bölgedeki uluslararası aktörler arasında farklı tepkilere yol açtı. Mısır ve Katar gibi arabulucu ülkeler planı desteklerken, İran ve Suriye gibi Hamas'a yakın ülkeler temkinli yaklaşıyor. Avrupa Birliği ise insani yardımların ulaştırılması için bölgenin güvenliğinin sağlanması gerektiğini vurguluyor. Öte yandan, BM ve diğer uluslararası kuruluşlar, Gazze'de acil insani yardım ihtiyacına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesindeki aktif diplomasisi açısından önemli bir zemin sunuyor. Türkiye, uzun süredir Filistin iç uzlaşısını ve insani yardım koridorlarının açılmasını savunuyor. Hamas'ın yönetimi bırakması ve pilot insani bölge planı, Türkiye'nin desteklediği Filistin birliği ve insani yardım hedefleriyle örtüşüyor. Ancak Türkiye'nin Hamas ile kurduğu ilişkiler ve bölgedeki nüfuzu, sürecin şekillenmesinde belirleyici olabilir. Ayrıca, Gazze'nin yeniden inşasında Türk inşaat şirketlerinin rol alması, ekonomik ve stratejik açıdan fırsatlar yaratabilir. Türkiye'nin, ABD planına karşı kendi girişimlerini devreye sokması veya arabuluculuk rolünü güçlendirmesi beklenebilir.
