ABD’de Trump yönetimi, federal fiyat şeffaflığı kurallarına uymadıkları gerekçesiyle ülke genelinde 500’den fazla hastaneye ihtar gönderdi. Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı (HHS) tarafından yapılan açıklamada, hastanelerin tıbbi hizmetlerin maliyetini kamuya duyurma zorunluluğunu ihlal ettiği belirtildi. Associated Press’in elde ettiği belgelere göre, uyarı mektupları Ocak 2021’de yürürlüğe giren kuralın uygulanması için son adım niteliğinde. HHS yetkilileri, fiyatların gizli tutulmasının sağlık harcamalarını gereksiz yere yükselttiğini savunuyor.
Fiyat şeffaflığı kuralının arka planı
Trump döneminde çıkarılan yönetmelik, hastanelerin 300’den fazla “satın alınabilir” hizmet için standart fiyatları ve indirimli oranları çevrimiçi olarak yayınlamasını zorunlu kılıyor. Kurala uymayan hastanelere günlük 300 dolardan başlayan para cezaları uygulanabiliyor. Ancak uygulamanın başından bu yana birçok hastane, verilerin karmaşıklığı ve rekabet endişelerini gerekçe göstererek tam uyum sağlamamıştı. HHS’nin son uyarısı, göz ardı edilen kuralların yeniden hatırlatılması ve cezai işlemlerin başlatılması için bir ön adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, fiyat şeffaflığının hastaların bilinçli karar vermesine yardımcı olabileceğini, ancak hastane sektöründe maliyetlerin düşürülmesinin zaman alacağını vurguluyor.
HHS Sekreteri Alex Azar, konuyla ilgili yaptığı basın açıklamasında, “Hastaların sağlık hizmetlerinin gerçek maliyetini bilmeye hakkı var. Bugünkü uyarı, şeffaflık konusundaki kararlılığımızı gösteriyor” ifadelerini kullandı. Beyaz Saray Sözcüsü Judd Deere ise “Başkan Trump, sağlık hizmetlerinde maliyetlerin düşürülmesini ve hastaların korunmasını öncelik haline getirmiştir” dedi. Uyarı mektuplarının bir kopyasını alan hastanelerin 90 gün içinde düzeltici önlem alması gerekiyor, aksi takdirde cezai işlem başlatılacak.
Küresel ve bölgesel boyut
ABD’deki bu düzenleme, gelişmiş ülkelerde sağlık hizmetleri fiyatlandırmasına yönelik artan ilginin bir parçası. Avrupa Birliği ve diğer OECD ülkeleri, sağlık harcamalarının kontrolü için benzer şeffaflık önlemlerini tartışıyor. ABD’nin sağlık sistemi, özel sigorta ağırlıklı yapısıyla dünyanın en pahalı sistemlerinden biri. Bu uygulama, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Ancak uzmanlar, tek başına fiyat şeffaflığının maliyetleri düşürmeye yetmeyebileceğini, rekabet ve tüketici bilincinin de önemli olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki bu gelişme, Türkiye’nin sağlık politikaları açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye’de Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile fiyatlar devlet tarafından belirleniyor, ancak özel hastanelerde fiyat farklılıkları mevcut. Türkiye’nin sağlık turizmi hedefleri düşünüldüğünde, uluslararası standartlarda fiyat şeffaflığının sağlanması rekabet avantajı yaratabilir. Ayrıca, ABD’deki tartışmalar, sağlık harcamalarının kontrolü için şeffaflığın önemini küresel düzeyde gündeme taşıyor. Türkiye’nin sağlık verileri açıklama politikalarında bu deneyimden faydalanması mümkün.
