ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim vaatleri arasında yer alan ve yeni doğan her Amerikan vatandaşına 1000 dolar yatırım hesabı açılmasını öngören “Trump Hesapları” programı, 14 Temmuz Cumartesi günü itibarıyla resmen başlatıldı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, program ülkenin 250. kuruluş yıldönümü kutlamaları kapsamında hayata geçirildi ve 18 yaş altındaki tüm Sosyal Güvenlik numarasına sahip çocukları kapsıyor. Trump Hesapları adı verilen federal tasarruf hesapları, yeni doğan bebeklerin ebeveynleri veya vasileri adına otomatik olarak açılacak ve hesaba yatırılan 1000 dolar, devlet tahvilleri ve seçilmiş hisse senetlerinden oluşan bir portföyde değerlendirilecek. Yetkililer, hesap bakiyelerinin çocuğun 18 yaşına geldiğinde eğitim, sağlık veya konut gibi belirli harcamalar için kullanılabileceğini belirtti.
Trump Hesapları: Arka Plan ve Politikanın Detayları
“Trump Hesapları” fikri ilk kez 2024 başkanlık seçim kampanyası sırasında ortaya atılmış, Trump’ın “Amerikalı ailelere doğrudan nakit desteği” söylemiyle gündeme gelmişti. Plan, her yeni doğan çocuk için devletin 1000 dolar yatırdığı, daha sonra ebeveynlerin yıllık katkılarıyla büyüyebilen bir hesap öngörüyor. Hazine Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu ortaklığında yürütülecek programın ilk yılında yaklaşık 4 milyon yeni doğan bebeğin hesabının açılması bekleniyor. Hükümet, hesap açılışında herhangi bir ücret ya da işlem masrafı almayacağını duyurdu. Ancak eleştirmenler, programın bütçeye yıllık 4 milyar dolar civarında bir yük getireceğini ve mevcut sosyal güvenlik sistemini zorlayacağını savunuyor. Uzun vadede, çocukların 18 yaşına geldiğinde hesaplarında ortalama 5 bin ila 10 bin dolar birikeceği tahmin ediliyor.
Programın kapsamı, sadece ABD vatandaşları ve yasal kalıcı oturum izni olan ailelerin çocuklarını içeriyor. Geçici vizelerle ülkede bulunan ailelerin çocukları bu haktan yararlanamayacak. Trump yönetimi, bunun Amerikalı aileleri önceliklendirme politikasının bir parçası olduğunu açıkladı. Hazine Bakanı Scott Bessent, “Her yeni doğan Amerikalı, doğduğu andan itibaren ülkenin geleceğine ortak oluyor. Trump Hesapları sayesinde çocuklarımız 18 yaşına bastıklarında birikimlerini kullanarak daha iyi bir başlangıç yapabilecekler” dedi. Programın 250. yıldönümüne denk getirilmesi ise sembolik olarak ülkenin kuruluş değerlerine vurgu olarak yorumlandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Yatırım Hesabı Modelinin Etkileri
Trump Hesapları, ABD’de daha önce uygulanan çocuk tasarruf hesapları modellerinden (örneğin, “Çocuk Hesabı” veya “Baby Bond” programları) farklı olarak yatırım odaklı bir yapıya sahip. Hesap bakiyeleri sadece devlet tahvillerinde değil, aynı zamanda halka açık bazı büyük Amerikan şirketlerinin hisselerinde de değerlendirilecek. Bu durum, çocukların küçük yaştan itibaren sermaye piyasalarına dolaylı yoldan katılımını sağlayacak. Uzmanlar, bunun uzun vadede ABD’deki yatırımcı tabanını genişletebileceğini, ancak piyasa dalgalanmalarından kaynaklanan risklerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle düşük gelirli ailelerde, ebeveynlerin hesap yönetimi konusunda bilgi eksikliğinin olabileceği, bu nedenle devletin rehberlik hizmeti sunması gerektiği ifade ediliyor.
Küresel ölçekte ise bu program, birçok gelişmiş ülkenin uyguladığı “evrensel çocuk hesabı” ya da “çocuk fonu” benzeri politikalara yeni bir boyut kazandırıyor. Kanada, İngiltere ve Singapur gibi ülkelerde de benzer modeller mevcut, ancak Trump Hesapları’nın hacmi ve hisse senedi içermesi benzersiz bir özellik olarak öne çıkıyor. Programın başarısı, diğer ülkelerde de yatırım temelli çocuk tasarruf hesaplarının yaygınlaşmasının önünü açabilir. Öte yandan, ABD’nin artan bütçe açığı ve ulusal borcunun 35 trilyon doları aştığı bir dönemde, bu tür bir harcama programının mali sürdürülebilirliği tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump Hesapları programı doğrudan Türkiye’yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, küresel ekonomideki yansımaları açısından önem taşıyor. ABD’nin iç talebi canlandırıcı bu tür mali politikaları, dolaylı olarak dünya piyasalarında likidite artışına yol açabilir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için bu, kısa vadede sermaye girişlerini olumlu etkileyebilir. Ancak uzun vadede ABD bütçe açığının büyümesi, küresel faiz oranları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ayrıca, Türkiye’nin kendi çocuk tasarruf hesapları veya sosyal destek programlarını tasarlarken, Trump modelinin risk ve getiri özelliklerini dikkate alması faydalı olabilir. Özellikle hisse senedi piyasasına doğrudan maruziyetin getireceği dalgalanma riski, daha muhafazakar bir portföy yapısı tercih edilmesi gerektiğini göstermektedir.
