Trump yönetimi, yabancı öğrencilerin mezuniyet sonrası ABD'de kalıp çalışabilmeleri için 100 bin dolar ücret ödemelerini öngören bir plan üzerinde çalışıyor. Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre, bu hamle, son dönemde artan göçmen karşıtı politikalar nedeniyle zaten zor durumda olan öğrenci vizesi sahiplerini olumsuz etkileyebilir. Plan, özellikle STEM alanlarında eğitim gören ve Amerikan şirketlerinde çalışmak isteyen uluslararası öğrencileri hedef alıyor.
Gelişmenin arka planı
ABD'deki üniversiteler, uluslararası öğrencilerin ekonomiye katkısına dikkat çekerken, Trump yönetimi göçmen politikalarını sıkılaştırma yolunda adımlar atmaya devam ediyor. Son olarak, öğrenci vizeleriyle ilgili çeşitli kısıtlamalar getirilmiş, bazı ülkelerden gelen öğrencilerin vize başvuruları daha sıkı incelenmeye başlanmıştı. Bu yeni plan ise, öğrencilerin mezuniyet sonrası çalışma izni almak için ödemeleri gereken ücreti ciddi şekilde artırarak, ABD'nin küresel yetenek çekme konusundaki cazibesini zayıflatabilir.
Planın detaylarına göre, 100 bin dolarlık ücret, öğrencilerin OPT (Optional Practical Training) programı kapsamında çalışma izni alabilmeleri için talep edilecek. Bu program, yabancı öğrencilere mezuniyet sonrası 12 ile 36 ay arasında ABD'de çalışma imkanı tanıyor. Ancak bu yüksek ücret, özellikle gelişmekte olan ülkelerden gelen ve maddi olarak zor durumda olan öğrenciler için büyük bir engel oluşturabilir. Ayrıca, bu planın Amerikan şirketlerinin yetenek açığını kapatmasını da zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD, uzun yıllardır dünyanın en çok tercih edilen eğitim destinasyonlarından biri olarak öne çıkıyor. Ancak son yıllarda Kanada, Avustralya ve bazı Avrupa ülkeleri, daha esnek göçmen politikalarıyla uluslararası öğrencileri çekmeye başladı. Trump yönetiminin bu yeni planı, ABD'nin bu alandaki rekabet gücünü daha da azaltabilir. Uluslararası Eğitim Enstitüsü'nün verilerine göre, ABD'deki uluslararası öğrenci sayısı son iki yılda %4,5 oranında düştü. Bu düşüşte, artan vize redleri ve göçmen karşıtı söylemlerin etkili olduğu belirtiliyor.
Küresel ölçekte, bu tür uygulamalar diğer ülkelerin de benzer politikalar benimsemesine yol açabilir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, yetenekli gençlerin yurtdışında eğitim almasını ve sonrasında ülkelerine dönerek katkı sağlamasını teşvik etmeye çalışıyor. Ancak ABD'nin bu planı, öğrencilerin mezuniyet sonrası çalışma imkanlarını kısıtlayarak, beyin göçünü artırabilir ve bu ülkelerin kalkınma hedeflerini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'den ABD'ye eğitim için giden öğrencileri doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, ABD'de en çok uluslararası öğrenci gönderen ülkeler arasında yer alıyor. Eğer plan hayata geçerse, Türk öğrencilerin ABD'de çalışma ve kariyer yapma imkanları ciddi şekilde kısıtlanabilir. Bu durum, Türk öğrencilerin alternatif eğitim destinasyonlarına yönelmesine neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin yetişmiş insan gücünün ABD'de kalma ihtimalinin azalması, uzun vadede Türkiye'nin lehine bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak kısa vadede, bu planın Türk öğrenciler üzerinde yaratacağı belirsizlik, eğitim ve kariyer planlarını olumsuz etkileyebilir.
