ABD Adalet Bakanlığı, Pazartesi günü vatandaşlık işlemlerinde dolandırıcılık yaptıkları veya ciddi suçları gizledikleri iddiasıyla 17 kişiye dava açtı. Bu kişiler arasında Çin doğumlu bir ABD vatandaşı da bulunuyor. Trump yönetiminin vatandaşlık iptali kampanyası giderek hız kazanıyor. Uzmanlar, bu hamlenin doğal vatandaşlık edinme sürecini zorlaştıracağını ve göçmen topluluklarında tedirginlik yaratacağını belirtiyor.
Vatandaşlık iptali süreci nasıl işliyor?
ABD'de vatandaşlık, doğal vatandaşlık (naturalization) yoluyla kazanıldığında, başvuru sırasında yapılan beyanların doğruluğu esastır. Trump yönetimi, dolandırıcılık veya suç gizleme durumlarında vatandaşlığın iptali için yasal zemin oluşturuyor. Son davalar, özellikle terör bağlantılı suçlar, insan kaçakçılığı ve organize suç örgütü üyeliği gibi ağır suçları gizleyen kişilere odaklanmış durumda. Dava dosyalarında, adaylar arasında bir Çin asıllı kişinin yanı sıra, Orta Doğu ve Latin Amerika kökenli kişiler de yer alıyor.
ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), vatandaşlık başvurularında daha sıkı inceleme yapılması talimatı aldı. 2025'te başlatılan denaturalizasyon (vatandaşlık iptali) birimi, şu ana kadar 50'den fazla kişinin vatandaşlığını iptal ettirdi. Bu sayı, Obama ve Biden dönemlerindeki toplam iptal sayısını çoktan aştı.
Küresel yansımalar ve hukuki tartışmalar
Vatandaşlık iptali kampanyası, sadece ABD içinde değil, uluslararası alanda da yankı buluyor. Çin ve diğer ülkeler, vatandaşlık iptali nedeniyle mağdur olan kişilerin kendi ülkelerine dönmek zorunda kalabileceğini, bunun da ikili ilişkilerde gerilim yaratabileceğini belirtiyor. Hukukçular, vatandaşlık iptalinin çifte vatandaşlık durumlarında sorun çıkarabileceğini ve insan hakları sözleşmelerine aykırı olabileceğini tartışıyor. Mahkemeler, hükümetin bu alandaki yetkilerini sınırlayan emsal kararlar vermeye başladı.
Trump yönetiminin bu politikası, 2026 ara seçimleri öncesinde göçmen karşıtı seçmeni mobilize etme amacı taşıyor. Ancak uzmanlar, kitlesel vatandaşlık iptalinin hukuki altyapısının zayıf olduğunu ve uzun vadede mahkemelerce durdurulabileceğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin vatandaşlık iptali kampanyası, Türk asıllı ABD vatandaşlarını da etkileyebilir. Türkiye, çifte vatandaşlığa izin verdiği için, vatandaşlığı iptal edilen kişiler Türk vatandaşı olarak Türkiye'ye dönmek zorunda kalabilir. Ancak bu durum, Türk-Amerikan toplumunda tedirginlik yaratabilir ve Türkiye'nin ABD'deki lobi faaliyetlerini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, bu politika Türkiye'ye yönelik bir tehdit olmaktan çok, ABD iç siyasetindeki göçmen karşıtlığının bir yansımasıdır. Türkiye, kendi vatandaşlarının haklarını korumak için konsolosluk hizmetlerini güçlendirmelidir.
