ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, dört yılı aşkın süredir devam eden Ukrayna savaşına ilişkin bir çözümün "insanların fark ettiğinden daha yakın" olduğunu söyledi. Trump, bu hafta Türkiye'de düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde yaptığı değerlendirmede, Ukrayna konusunu zirvedeki görüşmelerinde ele alacağını belirtti. Başkan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmelerinin ardından bu iyimser değerlendirmeyi yaptı.
Gelişmenin arka planı
Trump, Washington'da basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "Putin ile çok iyi bir görüşme yaptım. Zelenskiy ile de çok iyi bir görüşme yaptım. Süreç ilerliyor. Sanırım bir çözüme, insanların düşündüğünden daha yakınız" ifadelerini kullandı. Başkan, görüşmelerin detaylarına girmemekle birlikte, her iki liderle de "yapıcı" diyaloglar kurduğunu vurguladı.
Ukrayna savaşı, Şubat 2022'de Rusya'nın geniş çaplı işgaliyle başlamış ve Avrupa'nın en büyük güvenlik krizlerinden birine dönüşmüştü. Savaşın başlangıcından bu yana on binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca Ukraynalı yerinden edildi ve küresel gıda ile enerji piyasalarında büyük dalgalanmalar yaşandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın bu açıklamaları, NATO müttefiklerinin Türkiye'nin ev sahipliğinde bir araya geleceği kritik bir zirve öncesinde geldi. İttifakın gündeminde Ukrayna'ya askeri yardım, savunma harcamaları ve genişleme konuları yer alıyor. Trump, geleneksel olarak NATO müttefiklerini yetersiz savunma harcamaları nedeniyle eleştirse de, Ukrayna krizinde daha aktif bir müzakere rolü oynama sinyali veriyor.
Uzmanlar, Trump'ın Putin ile yakın diyaloğunun Batı ittifakı içinde rahatsızlık yaratabileceğini belirtiyor. Zira eski Başkan Joe Biden yönetimi, Ukrayna'ya askeri ve mali desteği sürdürme konusunda kararlı bir duruş sergilemişti. Trump ise savaşın bir an önce sona ermesi gerektiğini savunuyor ve bu amaçla doğrudan müzakereye sıcak bakıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
NATO zirvesine ev sahipliği yapacak olan Türkiye, Ukrayna savaşında arabuluculuk rolü üstlenen ülkelerden biri. Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem Putin hem de Zelenskiy ile düzenli temas halinde. Trump'ın çözüm odaklı söylemi, Türkiye'nin bu arabuluculuk çabalarıyla örtüşüyor. Ankara, savaşın sona ermesinin Karadeniz güvenliği, tahıl koridoru anlaşması ve enerji ticareti açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor. Trump'ın daha müzakereci bir yaklaşım benimsemesi, Türkiye'nin bölgesel diplomatik ağırlığını artırabilir. Ancak olası bir barış anlaşmasının Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını ne ölçüde gözeteceği belirsizliğini koruyor.
