ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye ilişkin aldığı bir dizi kararla yalnızca Kongre'yi değil, aynı zamanda bölgedeki müttefiklerini de karşısına alma riskiyle karşı karşıya. The Hill'in Savunma ve Ulusal Güvenlik bülteninde yer alan habere göre, Trump'ın son açıklamaları özellikle Suriye'nin kuzeyindeki askeri varlık ve terörle mücadele stratejisi konusunda Washington ile Ankara arasında yeni bir gerilim dalgası yaratabilir. Başkan'ın, ABD askerlerinin Suriye'den çekilmesi veya YPG'ye verilen desteğin azaltılması yönündeki sinyalleri, hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'da iki partili bir tepkiyle karşılanırken, bölgesel ortaklar da endişelerini dile getiriyor.
Trump'ın Stratejisi ve Kongre Tepkisi
Trump yönetiminin Türkiye'ye yönelik tutumu, son haftalarda belirgin bir değişim geçirdi. Başkan, özellikle NATO müttefiki olan Türkiye'nin güvenlik kaygılarına daha fazla anlayış gösterilmesi gerektiğini savunurken, bu yaklaşım Kongre'de ciddi bir dirençle karşılaşıyor. Kongre üyeleri, özellikle Cumhuriyetçi ve Demokrat kanat, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle CAATSA yaptırımlarının uygulanması konusunda ısrarcı. Ayrıca, Suriye'nin kuzeyinde YPG'ye verilen desteğin kesilmesi fikri, terörle mücadelede kritik bir ortak kaybedileceği endişesiyle karşılanıyor. Pentagon yetkilileri ise, sahadaki dengelerin hassas olduğunu ve ani bir değişikliğin IŞİD'in yeniden canlanmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, Beyaz Saray'ın Türkiye ile ilişkileri normalleştirme çabaları kapsamında, bazı yaptırımların hafifletilmesi veya F-35 programına yeniden dahil olma seçenekleri masada. Ancak Kongre'nin tutumu, bu tür adımların önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Özellikle Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı'nın yaptığı açıklamalar, Trump'ın inisiyatif alması durumunda yasal süreçlerin işletileceğine işaret ediyor. Washington'daki kaynaklar, önümüzdeki haftalarda hem yürütme hem de yasama organı arasında Türkiye politikası üzerine yoğun bir müzakere süreci yaşanacağını belirtiyor.
Bölgesel Müttefikler ve Suriye Boyutu
Trump'ın Türkiye'ye yönelik esnek tutumu, yalnızca Kongre ile değil, aynı zamanda bölgedeki geleneksel müttefiklerle de bir sürtüşme yaratıyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail gibi ülkeler, Türkiye'nin bölgedeki artan nüfuzundan rahatsızlık duyuyor. Özellikle Suriye'de Türkiye'nin kontrol ettiği alanların genişlemesi, bu ülkelerin kendi çıkarlarıyla çelişiyor. Ayrıca, ABD'nin YPG'ye desteğinin azalması, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve dolayısıyla bölgedeki Kürt yönetimi için ciddi bir darbe anlamına geliyor. Bu durum, İran ve Rusya'nın sahadaki avantajını artırabileceği gibi, Türkiye'ye de daha fazla hareket alanı tanıyor.
Avrupa ülkeleri de gelişmeyi yakından takip ediyor. Almanya ve Fransa, NATO içindeki dayanışmanın zedelenmesinden endişe ederken, İngiltere ise dengeli bir tutum izlemeye çalışıyor. Ancak genel olarak Avrupalı müttefikler, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji faaliyetleri ve Libya müdahalesi gibi konularda ABD'nin daha sert bir duruş sergilemesini talep ediyor. Trump'ın bu taleplere ne ölçüde yanıt vereceği, önümüzdeki dönemde transatlantik ilişkilerin seyrini de belirleyecek unsurlardan biri olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Trump'ın YPG'ye desteği azaltmaya yönelik sinyalleri, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarında daha fazla manevra kabiliyeti kazanması anlamına gelebilir. Aynı şekilde, CAATSA yaptırımlarının hafifletilmesi veya F-35 sürecinin yeniden canlanması, savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltacak bir adım olabilir. Ancak Kongre'nin direnci ve ABD'nin bölgesel müttefiklerinden gelen baskı, bu fırsatların gerçekleşmesini zorlaştırabilir. Türkiye, bir yandan Washington'daki bu iç çatışmayı kendi lehine kullanmaya çalışırken, diğer yandan Rusya ve İran'la olan dengeli ilişkilerini sürdürmek zorunda. Suriye'deki askeri varlığı ve Doğu Akdeniz'deki enerji projeleri, bu süreçte Türk dış politikasının elini güçlendiren başlıca kozlar olarak öne çıkıyor. Dolayısıyla, Türkiye'nin önümüzdeki dönemde ABD'deki siyasi dinamikleri yakından takip ederek esnek ve çok yönlü bir strateji izlemesi bekleniyor.
