ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Suriye'yi 'devlet terörizmine destek veren ülkeler' listesinden çıkarmak için resmi süreci başlattı. Middle East Eye'ın haberine göre, Dışişleri Bakanlığı bu yönde bir öneriyi Kongre'ye sundu. Karar, Beşşar Esed rejiminin 2011'deki iç savaştan bu yana ilk kez bu listeden çıkarılması anlamına geliyor. Sürecin tamamlanması halinde Suriye, küresel finans sistemine yeniden erişim kazanabilir ve uluslararası yaptırımların hafifletilmesinin önü açılabilir. Ancak bu adım, özellikle Türkiye ve bölgedeki diğer aktörler arasında tartışmalara yol açacak gibi görünüyor.
Gelişmenin arka planı: Suriye'nin terör listesindeki yeri
Suriye, 1979 yılından bu yana ABD'nin 'devlet terörizmine destek veren ülkeler' listesinde yer alıyor. Bu liste, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından belirlenen ve terör faaliyetlerine 'tekrar tekrar destek sağladığı' tespit edilen ülkeleri içeriyor. Şu anda listede Suriye'nin yanı sıra İran, Kuzey Kore ve Küba bulunuyor. Listede yer almak, ciddi ekonomik yaptırımları, silah satışı kısıtlamalarını ve uluslararası kredi kuruluşlarından yardım alamamayı beraberinde getiriyor. Trump yönetiminin bu hamlesi, Suriye'ye yönelik politikada bir değişime işaret ediyor. Özellikle 2011'de iç savaşın başlamasından bu yana ABD, Esed rejimini defalarca sivil katliamlarıyla suçlamış ve rejime karşı yaptırımları artırmıştı.
Bölgesel ve küresel boyut: Rusya ve İran'ın rolü
Suriye'nin listeden çıkarılması, bölgedeki güç dengelerini doğrudan etkileyebilir. Rusya, uzun süredir Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması için lobi faaliyeti yürütüyor. Moskova, Esed rejiminin uluslararası topluma yeniden entegre edilmesi gerektiğini savunuyor. İran da benzer bir tutum sergiliyor. Ancak bu adım, özellikle Suriye'deki Kürt gruplarla ittifak halinde olan ABD'nin, Türkiye gibi NATO müttefikleriyle ilişkilerini zorlayabilir. Ankara, Esed rejiminin terör listesinden çıkarılmasına şiddetle karşı çıkıyor ve bu adımın PKK/YPG'yi cesaretlendireceğini savunuyor. Ayrıca, İsrail de Suriye'nin listeden çıkarılmasına itiraz ediyor; zira bu, İran'ın Suriye'deki askeri varlığını meşrulaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Suriye politikası açısından kritik bir dönemeçtir. Ankara, Esed rejiminin terör listesinden çıkarılmasını, rejimin meşruiyet kazanması ve PKK/YPG'nin güçlenmesi olarak yorumluyor. Ayrıca, bu adım ABD'nin Suriye'deki Kürt gruplarla işbirliğini derinleştirebilir, bu da Türkiye'nin güvenlik kaygılarını artırır. Ekonomik boyutta ise Suriye'nin listeden çıkması, bölgesel ticaret ve yeniden inşa sürecinde Türkiye'nin avantajlı konumunu zayıflatabilir. Türkiye, bu kararı engellemek için Kongre'deki müttefikleriyle diplomasi yürütebilir ve NATO içinde itirazlarını gündeme taşıyabilir.
