ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'yi terörü destekleyen ülkeler listesinden çıkarmaya hazır olduklarını belirtti. Bu adım, Suriye'nin savaş sonrası yeniden inşası önündeki en büyük engellerden birini kaldıracak. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Suriye'nin mevcut durumunun yeniden değerlendirildiği ve terör listesinden çıkarılmasının mümkün olduğu ifade edildi.
Gelişmenin arka planı
Suriye, 1979 yılından bu yana ABD'nin terörü destekleyen ülkeler listesinde yer alıyor. Bu liste, ülkeye yönelik ciddi ekonomik yaptırımları ve uluslararası finansman kısıtlamalarını beraberinde getiriyor. Beşar Esad yönetimindeki Suriye, özellikle iç savaşın başladığı 2011 yılından sonra daha da ağır yaptırımlara maruz kaldı.
Trump yönetiminin bu hamlesi, Suriye'nin yeniden yapılanması için uluslararası yatırımın önünü açabilir. Ülke, yıllardır süren çatışmalar sonucu büyük bir yıkım yaşadı. Altyapı, konut ve sanayi tesislerinin büyük bölümü kullanılamaz durumda. Terör listesinden çıkarılma, Suriye'nin uluslararası kredi ve yardım almasını kolaylaştıracak.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, özellikle Fırat'ın doğusunda petrol sahalarını kontrol eden Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve ABD'nin bölgedeki varlığı açısından kritik. Suriye'nin yeniden inşası, İran ve Rusya'nın da bölgedeki etkisini artırmasına neden olabilir. Ancak ABD'nin bu hamlesi, Esad yönetimine doğrudan destek anlamına gelmiyor. İnsan hakları örgütleri ve Suriyeli muhalifler, listeden çıkarmanın Esad rejimini meşrulaştıracağı endişesiyle karşı çıkıyor.
Bölgede Irak, Ürdün ve Lübnan gibi komşu ülkeler, Suriye'nin yeniden yapılanmasından ekonomik olarak fayda sağlayabilir. Ancak Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, Esad'ın siyasi geleceğine ilişkin net bir anlaşma olmadan yeniden yapılanma çabalarına katılmayacaklarını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin terör listesinden çıkarılması konusunda temkinli olmalı. Suriye'nin kuzeyinde PKK/PYD varlığı ve sığınmacı krizi, Türkiye için en önemli gündem maddeleri. Listedeki değişiklik, Esad yönetiminin uluslararası meşruiyetini artırırsa, Türkiye'nin askeri operasyonları ve siyasi hedefleri risk altına girebilir. Ancak, Suriye'nin yeniden yapılanmasına katılım Türkiye için ekonomik fırsatlar da yaratabilir. Ankara, bu süreçte terörle mücadele ve sınır güvenliği önceliklerinin korunması için diplomatik çabalarını artırmalı.
