ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi (HASC), 2026 Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) tasarısını görüşürken Trump sınıfı zırhlı (BBG(X)) programına ayrılan fonların kesilmesini öngören bir değişiklik teklifini reddetti. Washington eyaletinden Demokrat Temsilci Adam Smith, programın geleceğine ilişkin yaptığı konuşmada, "BBG(X) programı için hangi rakam konulursa konulsun, size şimdiye kadarki en kesin Kalshi bahislerinden birini vereceğim: Yüksek olanı seçin," ifadelerini kullandı. Smith, bu sözleriyle programın bütçesinin artacağını ima etti. Komitede yaşanan bu gelişme, ABD Donanması'nın yeni nesil savaş gemisi projesinin Kongre'deki kaderine dair tartışmaları alevlendirdi.
Değişiklik teklifinin akıbeti ve tepkiler
HASC üyesi olan Temsilci Adam Smith, B-21 bombardıman uçağı ve Virginia sınıfı denizaltı gibi diğer savunma programlarının bütçelerine yönelik endişeleri dile getirirken özellikle BBG(X) programının fonlanmasının gereksiz olduğunu savundu. Ancak komitenin Cumhuriyetçi üyeleri ve bazı Demokratlar, programın ulusal güvenlik açısından stratejik önemine vurgu yaparak değişikliğe karşı çıktı. Savunma Bakanlığı yetkilileri ise BBG(X)'in Çin ve Rusya gibi rakiplere karşı caydırıcılık sağlayacağını belirtiyor. Programın toplam maliyetinin 40 milyar doları aşması beklenirken, eleştirmenler bu kaynakların siber güvenlik ve hipersonik silahlar gibi öncelikli alanlara aktarılması gerektiğini savunuyor.
Küresel savunma dinamikleri ve etkileri
Trump sınıfı zırhlı projesi, ABD Donanması'nın 21. yüzyılda büyük yüzey savaş gemilerine yönelik vizyonunun bir parçası olarak sunuluyor. Proje kapsamında, gelişmiş lazer silahları ve elektromanyetik mancınık gibi yenilikçi teknolojiler kullanılması planlanıyor. Ancak Pentagon'un bütçe kısıtlamaları ve öncelik çatışmaları, benzer büyük ölçekli programların zamanında tamamlanmasını zorlaştırıyor. Uluslararası alanda Çin'in hızla büyüyen donanması ve Rusya'nın yeni denizaltı teknolojileri, ABD'nin deniz gücü dengesini yeniden düşünmesine neden oluyor. Bu bağlamda BBG(X) programının ilerlemesi, ABD'nin endüstriyel tabanını canlandırması ve Hint-Pasifik bölgesindeki müttefiklerine güven vermesi açısından kritik görülüyor. Ancak iklim değişikliği ve siber tehditler gibi yeni güvenlik zorlukları, geleneksel savaş gemilerinin rolünü sorgulatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump sınıfı zırhlı programı, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD'nin savunma harcamalarının yönü küresel askeri dengeleri etkilemektedir. Türkiye'nin MİLGEM ve TF-2000 gibi milli gemi projeleri, benzer teknoloji ve konseptlere dayanmaktadır. ABD'nin bu tür büyük programları finanse etme ısrarı, donanma rekabetini kızıştırmakta ve Türkiye'nin bölgesel deniz gücü dengesinde daha dikkatli stratejiler geliştirmesini gerektirebilir. Ayrıca, ABD savunma bütçesindeki eğilimler, NATO dayanışması ve savunma ticaretine olası yansımaları açısından Türk karar alıcıları tarafından izlenmelidir.
