ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba öğleden sonra Capitol Tepesi'nde Senato Cumhuriyetçileriyle bir araya gelmeye hazırlanıyor. Toplantı, Başkan'ın yasama öncelikleri konusunda kendi partisi içinde yaşanan görüş ayrılıklarını gidermeyi amaçlıyor. Trump, Salı gecesi, günün erken saatlerinde İran savaş yetkilerini kısıtlayan bir kararı destekleyen Cumhuriyetçi senatörlere sert sözlerle yüklendi. 'Dört Cumhuriyetçi kaybeden, partimizin ve ülkemizin çıkarlarına ihanet ederek Demokratlarla birlikte oy kullandı' ifadelerini kullanan Trump, bu tutumu 'affedilmez' olarak nitelendirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Söz konusu karar, İran'a karşı askeri güç kullanımı için Kongre onayını zorunlu kılmayı öngörüyor. Trump yönetimi, bu tür kısıtlamaların başkomutanlık yetkilerine müdahale olduğunu savunuyor. Senato'da 50-50'lik dengenin olduğu bir dönemde, dört Cumhuriyetçi senatörün Demokratlarla birlikte oy kullanması, Trump'ın parti içi liderliğini sorgulatıyor. Özellikle eski Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin kızı Liz Cheney gibi isimlerin de aralarında olduğu bu grup, Trump'ın İran politikasının daha da tırmanmasını engellemek istiyor. Toplantıda, vergi indirimleri, sağlık reformu ve göç politikası gibi diğer öncelikli konuların da masaya yatırılması bekleniyor.
Beyaz Saray kaynaklarına göre Trump, Senato Çoğunluk Lideri Mitch McConnell ile hafta sonu yaptığı görüşmede, parti içi uyumun sağlanması için daha sert önlemler alınması gerektiğini vurguladı. Öte yandan, Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, Demokratların hazırladığı alternatif bir İran yasa tasarısını önümüzdeki günlerde oylamaya sunmayı planlıyor. Bu durum, Trump'ın önündeki en büyük zorluklardan biri olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki bu iç siyasi çekişme, Ortadoğu'daki güç dengelerini doğrudan etkiliyor. Trump, İran'a yönelik azami baskı politikasını sürdürürken, Kongre'nin savaş yetkilerini sınırlama girişimi Tahran yönetimine cesaret verebilir. Bölge uzmanları, ABD'nin İran konusunda bölünmüş bir görüntü sergilemesinin, Suudi Arabistan ve İsrail gibi müttefikleri endişelendirdiğini belirtiyor. Öte yandan, Avrupalı müttefikler, ABD'nin tek taraflı askeri harekat yetkisini kısıtlayacak her türlü adımı memnuniyetle karşılıyor. Fransa ve Almanya, İran nükleer anlaşmasını canlandırma çabalarının önünü açacak bu tür kısıtlamaları desteklediklerini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin İran konusunda yaşadığı bu iç siyasi çekişme, Türkiye'nin güvenlik ve enerji politikalarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, İran'la komşu olması nedeniyle olası bir askeri çatışmadan en çok etkilenecek ülkelerden biri. ABD Kongresi'nin savaş yetkisini kısıtlama girişimi, Ankara'nın bölgesel istikrar konusundaki endişelerini bir ölçüde azaltsa da, Trump yönetiminin Tahran'a yönelik tehditkar söylemi belirsizliği sürdürüyor. Ayrıca, ABD iç siyasetindeki bu kutuplaşma, Türkiye-ABD ilişkilerinde S-400 ve F-35 gibi dosyaların çözümünü daha da zorlaştırabilir. Türkiye, her iki partinin de kendi içinde dengeleri gözetmek zorunda olduğu bu süreçte, Washington'da güvenilir bir muhatap bulmakta zorlanabilir.
