Eski ABD Başkanı Donald Trump, Senato’daki Cumhuriyetçilerle kapalı kapılar ardında yapılan gergin bir toplantının ardından Kongre’deki iki partili iş birliği çabalarını yeniden rayından çıkardı. Toplantıda yaşanan bağrışmalar, Trump’ın seçim öncesi Cumhuriyetçilerin elini güçlendirmek için anlaşmaları baltalama stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor. John Bowden’ın haberine göre, bu gelişme Kongre’nin ara seçimler öncesindeki ilk ve belki de tek iki partili başarısını tehdit ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Tartışmalı toplantı, Trump’ın 2024 başkanlık yarışına odaklandığı bir dönemde gerçekleşti. Senato Çoğunluk Lideri Mitch McConnell ve diğer üst düzey Cumhuriyetçiler, Trump’ın taleplerine direnmeye çalıştı ancak eski başkanın parti tabanı üzerindeki hakimiyeti, birçok senatörü geri adım atmaya zorladı. Toplantıda Trump’ın seçim güvenliği yasaları ve federal bütçe konularındaki sert çıkışları, bazı Cumhuriyetçi senatörler tarafından da eleştirildi.
Anlaşmazlığın odağında, Demokratlarla varılan ve altyapı, sağlık ve eğitim gibi alanlarda 1 trilyon dolarlık harcama öngören bir yasa tasarısı var. Trump, bu tasarıyı “sosyalist bir atılım” olarak nitelendirirken, kendi destekçilerinin bu tür anlaşmalara karşı olduğunu iddia ediyor. Ancak bazı Cumhuriyetçi senatörler, seçim öncesi somut başarılara ihtiyaç olduğunu savunarak tasarıyı destekliyor.
Kapalı oturumda yaşananlar, Washington’daki parti içi çatışmaların derinliğini gözler önüne serdi. Görgü tanıkları, Trump’ın McConnell’e doğrudan “Seni bitiririm” gibi tehditler savurduğunu aktarıyor. Buna karşılık McConnell, Cumhuriyetçi stratejinin uzun vadeli hedeflerini hatırlatmaya çalıştı ancak sonuç alamadı. Toplantı sonrası yapılan açıklamalarda, her iki taraf da kendi pozisyonunda ısrarcı olduğunu belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu siyasi kriz, sadece ABD iç siyasetini değil, küresel dengeleri de etkiliyor. ABD’nin iç siyasi istikrarsızlığı, özellikle Avrupa ve Asya’daki müttefikleri endişelendiriyor. NATO’nun geleceği, Ukrayna’ya yardım ve Çin’e karşı ticaret politikaları gibi kritik konularda Washington’un karar alma süreçleri sekteye uğrayabilir. Ayrıca, Trump’ın kriz yaratma stratejisi, ABD’nin küresel liderlik rolünü sorgulatıyor. Özellikle Orta Doğu’da, ABD’nin İran ve İsrail politikaları bu belirsizlikten etkilenebilir. Küresel piyasalar da belirsizliğe tepki olarak dalgalanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki bu siyasi kriz, Türkiye’nin dış politikasında önemli bir faktör olan ABD ile ilişkileri doğrudan etkileyebilir. Kongre’deki kilitlenme, F-16 tedariki, S-400 anlaşmazlığı ve Suriye politikası gibi konularda yasama sürecini yavaşlatabilir. Trump’ın güç kazanması, Türkiye’ye yönelik yaptırım kararlarını da etkileyebilir; zira Trump, daha önce Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kişisel bir diyalog kurmuştu. Ancak bu belirsizlik ortamı, Türkiye’nin AB ile yakınlaşma çabalarını da zorlaştırabilir. Küresel çapta, ABD’nin iç siyasi istikrarsızlığı, Türkiye’nin bağımsız dış politika manevra alanını genişletebilir. Yine de, uzun vadede ABD’nin zayıflaması, küresel düzende Türkiye’yi yeni risk ve fırsatlarla karşı karşıya bırakabilir.
