ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'nın Évian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Zirvesi'nde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesinin ardından, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı sonlandırmak için 'anlaşma yapması gerektiğini' söyledi. Trump, zirve marjında gerçekleşen ikili görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, 'Rusya bir anlaşma yapmalı. Bu savaş devam edemez. Her iki taraf da kaybediyor, ancak biz barış istiyoruz. Ukrayna halkı büyük acılar çekiyor ve bu anlamsız çatışmanın bir an önce sona ermesi gerekiyor' ifadelerini kullandı. Trump'ın bu çıkışı, özellikle Rusya'nın son haftalarda sahada kısmi ilerlemeler kaydettiği ve Ukrayna'nın Batı'dan gelen askeri yardımların yavaşlaması nedeniyle zor durumda olduğu bir döneme denk geldi. G7 liderleri, Ukrayna'ya destek konusunda birlik mesajı vermeye çalışsa da Trump'ın savaşın diplomatik çözümüne vurgu yapması, Washington'un Kiev'e yönelik politikasında olası bir değişimin sinyali olarak yorumlandı.
G7 Zirvesi'nde Ukrayna Dosyası
Fransa'nın ev sahipliğinde düzenlenen G7 Zirvesi, küresel ekonomik zorluklar ve iklim değişikliği gibi başlıkların yanı sıra Ukrayna savaşına odaklanmıştı. Liderlerin ortak bildirisinde Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği ve Ukrayna'ya askeri ve mali yardımların devam edeceği belirtildi. Ancak Trump'ın Zelenskiy ile görüşmesinin hemen ardından 'anlaşma' vurgusu yapması, ABD'nin uzun vadeli stratejisine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Zira Trump, geçmişte Ukrayna'ya yapılan yardımları sorgulayan açıklamalarıyla biliniyor ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile doğrudan müzakereye sıcak baktığı ifade ediliyor. Öte yandan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi Avrupalı liderler, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini savunarak Trump'ın yaklaşımına temkinli bir destek verdi. Fransa 24 muhabiri Philip Turle'ın aktardığına göre, zirvede Ukrayna'nın olası bir ateşkes için hangi koşulları kabul edebileceği de ele alındı ancak somut bir adım atılamadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın bu çağrısı, sadece Ukrayna-Rusya hattında değil, aynı zamanda ABD'nin Avrupa'daki müttefikleri ve küresel güç dengeleri açısından da kritik bir anlam taşıyor. Rusya'nın savaşı kazanmaya yaklaştığı yönünde artan endişeler, Batı ittifakında derin bir bölünmeye yol açabilir. Özellikle Macaristan ve Slovakya gibi bazı AB ülkelerinin Ukrayna'ya yardım konusunda isteksiz davranması, birliğin savaş yorgunluğu yaşadığını gösteriyor. Bu bağlamda Trump'ın 'anlaşma' çağrısı, Moskova tarafından olumlu karşılanırken, Kiev yönetimi ise Rusya'nın işgal ettiği topraklardan çekilmeden bir anlaşmaya yanaşmayacaklarını yineledi. Küresel ölçekte ise Çin ve Hindistan gibi ülkelerin arabuluculuk girişimleri, savaşın diplomatik çözümüne yönelik alternatif arayışları canlı tutuyor. Ancak Trump'ın doğrudan devreye girmesi, barış sürecinin hızlanmasına ya da Ukrayna'nın aleyhine bir sonuca yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşının başından itibaren arabuluculuk rolü üstlenmiş ve iki taraf arasında diplomatik kanalları açık tutmayı başarmıştır. Trump'ın Rusya'ya 'anlaşma yapın' çağrısı, Ankara'nın aktif diplomasisiyle örtüşse de, ABD'nin Kiev'e desteği azaltması halinde Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dengeleri ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin uygulanması açısından riskler doğurabilir. Ayrıca, olası bir barış anlaşmasında Kırım ve Donbas'ın statüsü gibi konular Türkiye'nin çıkarlarını doğrudan ilgilendirmektedir. Türkiye, hem Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklemekte hem de Rusya ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürmektedir. Bu hassas denge, Trump'ın adımlarına bağlı olarak değişebilir ve Ankara'nın stratejik otonomisini koruma çabalarını daha da önemli hale getirebilir.
