Eski ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği yaklaşık bir saatlik telefon görüşmesinde, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesinin ‘hayati’ önem taşıdığını vurguladı. Trump, görüşmede bu çatışmanın bitmesi halinde ABD-Rusya ilişkilerinde ‘yeni bir kalite’ döneminin başlayabileceğini ifade etti. Görüşme, Trump’ın olası bir başkanlık döneminde Ukrayna krizine yönelik arabuluculuk yapmaya hazır olduğu sinyalini verdi. Kaynaklara göre Trump, Putin’e savaşın sona ermesinin her iki ülke için de stratejik faydalar sağlayacağını, ayrıca küresel istikrara katkıda bulunacağını söyledi.
Trump’ın Arabuluculuk Önerisi ve Kremlin’in Tutumu
Trump, Putin’e Ukrayna savaşının sona ermesi için aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmeye hazır olduğunu belirtti. Eski başkan, bu tür bir girişimin ABD’nin küresel liderlik rolünü pekiştireceğini ve Rusya ile Batı arasındaki gerginliği azaltabileceğini söyledi. Kremlin’den yapılan açıklamada ise Putin’in, Trump’ın arabuluculuk teklifine ‘olumlu’ yaklaştığı ancak somut bir taahhütte bulunulmadığı kaydedildi. Rus yetkililer, mevcut durumda Ukrayna ile barış görüşmelerine ancak ‘gerçekçi temeller’ üzerinden dönülebileceğini vurguladı.
Trump’ın bu girişimi, Biden yönetiminin Ukrayna’ya askeri ve mali desteği sürdürdüğü bir döneme denk geliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce Trump’ın arabuluculuğuna şüpheyle yaklaştığını ifade etmişti. Ancak Trump’ın ekibi, Ukrayna’nın egemenliğini tanıyan ancak Rusya’nın güvenlik endişelerini de dikkate alan bir çözüm formülü üzerinde çalışıldığını söylüyor.
ABD-Rusya İlişkilerinde Yeni Dönem mi?
Trump, görüşme sırasında Putin’e Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin ABD-Rusya ilişkilerinde ‘yeni bir kalite’ yaratacağını söyledi. Bu ifade, iki ülke arasında son yıllarda derinleşen krizin aşılmasına yönelik bir umut ışığı olarak yorumlandı. Ancak analistler, Trump’ın bu söyleminin seçim kampanyasına yönelik bir hamle olduğu görüşünde. Rusya ile daha uzlaşmacı bir tutum sergilemesi, Trump’ın bazı çevrelerde ‘barış sağlayıcı’ imajını güçlendirebilir. Öte yandan, Biden yönetiminin Rusya’ya yönelik yaptırımları ve NATO’nun doğu kanadını güçlendirme politikası, Trump’ın arabuluculuk planını zora sokabilir.
Bu gelişme, ABD’nin 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Ukrayna dosyasının yeniden gündeme geldiğini gösteriyor. Trump’ın Putin’le doğrudan iletişim kurması, bazı Cumhuriyetçiler tarafından desteklenirken Demokratlar ‘Putin’e boyun eğme’ olarak nitelendiriyor. The New York Times’a konuşan bir yetkili, Trump’ın arabuluculuk girişiminin ‘erken ve hazırlıksız’ olduğunu söyledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşının başından bu yana hem Kiev hem de Moskova ile dengeli bir diplomasi yürütüyor. Trump’ın arabuluculuk teklifi, Ankara’nın Karadeniz tahıl koridoru ve esir takası gibi konularda oynadığı role rakip olarak görülebilir. Ancak Türkiye’nin barış sürecinde aktif kalması, ABD-Rusya rekabetinde kendi çıkarlarını korumasını gerektiriyor. Eğer Trump başkan seçilirse, Türkiye’nin arabuluculuk rolünün azalması veya tam tersine bir koordinasyon içinde çalışması gündeme gelebilir. Her durumda, Türkiye’nin NATO üyeliği ve Rusya ile enerji ticaretini dengeleyerek bu gelişmeyi yakından takip etmesi bekleniyor.
