Eski ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı sert bir telefon görüşmesinde, Lübnan'a yönelik artan askeri operasyonlar nedeniyle Netanyahu'ya ''Herkes senden nefret ediyor'' dediği iddia edildi. Bölgedeki gerilimin tırmandığı bir dönemde gerçekleşen bu görüşme, iki lider arasındaki ilişkilerdeki gerginliği gözler önüne serdi. Orta Doğu'daki hassas dengeleri etkileme potansiyeli taşıyan bu gelişme, uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı.
Gelişmenin arka planı
Middle East Eye'ın haberine göre, Trump ile Netanyahu arasındaki telefon görüşmesi, İsrail'in Lübnan'a yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdığı ve Hizbullah ile çatışmaların arttığı bir dönemde gerçekleşti. Trump'ın, Netanyahu'ya yönelik bu sert ifadeleri, İsrail'in bölgedeki politikalarının uluslararası alanda yaygın bir destek bulamadığını gösteriyor. Özellikle, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına yönelik eleştirilerin ardından, Lübnan cephesinde de benzer bir tepkiyle karşılaşması dikkat çekiyor.
Trump'ın söz konusu ifadeleri, İsrail-Lübnan sınırında yaşanan gerginliğin yanı sıra, iki lider arasında daha önce de gergin anlar yaşandığını hatırlatıyor. Trump, başkanlık döneminde Netanyahu ile yakın ilişkiler kurmuş olsa da, özellikle son dönemde İsrail'in politikalarına yönelik artan eleştirileri, bu ilişkinin sorgulanmasına neden oldu. Görüşmenin içeriğine dair daha fazla ayrıntı bulunmamakla birlikte, Trump'ın ''herkes senden nefret ediyor'' sözlerinin, Netanyahu'ya yönelik küresel tepkinin bir yansıması olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail-Lübnan gerginliği, sadece iki ülke arasında değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel güç dengelerini de etkiliyor. ABD'nin eski başkanının bu sözleri, Washington'un İsrail politikasında olası bir değişimin sinyali olarak yorumlanabilir. Özellikle, ABD'de Biden yönetiminin İsrail'e yönelik daha temkinli bir yaklaşım benimsemesi, Trump'ın bu sözlerini daha da anlamlı kılıyor. Bölgede İran destekli Hizbullah'ın varlığı, çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşme riskini artırıyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri de gelişmeleri yakından takip ediyor.
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, taraflara itidal çağrısı yaparken, çatışmanın sivil kayıplara yol açması uluslararası kamuoyunda endişe yaratıyor. Fransa, ABD ve diğer Batılı ülkeler diplomatik çözüm arayışlarını sürdürüyor. Öte yandan, Rusya ve Çin'in bölgedeki etkisinin artması, İsrail'in hareket alanını daraltabilir. Bu bağlamda, Trump'ın Netanyahu'ya yönelik sözleri, yalnızca kişisel bir gerginlik değil, aynı zamanda İsrail'in artan uluslararası izolasyonunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Filistin ve Lübnan konularında hassas bir denge politikası izlemektedir. Trump'ın Netanyahu'ya yönelik bu sözleri, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik manevra alanını genişletebilir. Ankara, İsrail'in Lübnan'da artan askeri faaliyetlerini endişeyle izlerken, Filistin davasına verdiği destekle örtüşen bu tür eleştiriler, Türkiye'nin bölgede daha aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmesine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, ABD ve İsrail arasındaki bu tür gerilimler, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik çıkarları açısından fırsatlar sunabilir. Ancak, Ankara'nın dikkatli bir diplomasi yürütmesi gerekmektedir; zira bölgedeki tansiyonun yükselmesi, Türkiye'nin sınır güvenliğini ve mülteci krizini doğrudan etkileyebilir.
