Eski ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın İsrail'e yönelik son füze saldırılarının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya üstü kapalı bir tehdit yönelterek, "Yakında İran karşısında yalnız bırakılabilirsin" dedi. İsrail medyasında geniş yankı uyandıran bu çıkış, Trump'ın görevde olmamasına rağmen Ortadoğu siyasetinde hâlâ ağırlığını koruduğunu gösteriyor. İran'ın geçtiğimiz hafta İsrail'e düzenlediği drone ve füze saldırıları, bölgesel gerilimi tırmandırmıştı. Trump'ın sözleri, ABD'nin İsrail'e desteğinin sorgulandığı bir dönemde geldi. Netanyahu'nun ofisinden konuyla ilgili henüz resmi bir yanıt gelmezken, analistler bu açıklamanın Kasım ayındaki ABD başkanlık seçimleri öncesinde Trump'ın İsrail yanlısı seçmenleri etkileme çabası olabileceğini belirtiyor.
Trump'ın Mesajı ve Siyasi Arka Planı
İsrail medyasına göre Trump, yakın çevresine Netanyahu'ya iletilmek üzere şu ifadeleri kullandı: "Netanyahu'ya söyleyin, eğer dikkatli olmazsa yakında İran karşısında yalnız kalabilir." Bu sözler, Trump'ın başkanlığı döneminde Netanyahu ile kurduğu yakın ittifakın ardından gelen ilk kamuoyu önüne çıkmayan uyarı olarak dikkat çekiyor. Trump, 2017-2021 arasında ABD'yi İran nükleer anlaşmasından çıkarmış ve Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımıştı. Ancak son dönemde Netanyahu'nun Biden yönetimiyle daha yakın çalışması, Trump'ı rahatsız etmiş olabilir. Özellikle İsrail'in Gazze savaşı ve İran'a yönelik operasyonlarında Biden yönetiminden aldığı destek, Trump'ın kendisini dışlanmış hissetmesine yol açtı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın bu çıkışı, Ortadoğu'da İran-İsrail geriliminin tırmandığı bir dönemde geldi. İran'ın İsrail'e yönelik saldırıları, bölgedeki dengeleri alt üst ederken, ABD Başkanı Joe Biden Netenyahu'ya açık destek vermişti. Trump'ın bu sözleri, ABD siyasetindeki kutuplaşmayı da yansıtıyor. Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adayı olacağı düşünülen Trump, Biden'ın İsrail politikasını eleştirerek kendi tabanını konsolide etmeyi amaçlıyor. Ayrıca Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri, İran tehdidine karşı daha bağımsız bir dış politika izlemeye başlamış durumda. Trump'ın sözleri, ABD'nin bölgede güvenilir bir müttefik olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getiriyor. Analistler, Trump'ın bu retoriğinin İsrail'i ABD'ye daha fazla bağımlı hale getirme stratejisinin bir parçası olabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin İran ve İsrail arasındaki gerginlikte oynadığı denge politikasını doğrudan etkiliyor. Türkiye, hem İran'la sınır güvenliği hem de İsrail'le enerji ve istihbarat alanında iş birliği yaparken, olası bir ABD-İsrail-İran çatışmasında zor durumda kalabilir. Trump'ın olası bir dönüşü, Türkiye'ye yönelik S-400 yaptırımları ve Suriye politikası gibi konularda da yeni gerilimler yaratabilir. Öte yandan, ABD'nin bölgeden çekilme sinyalleri, Türkiye'yi İran ve Rusya'yla daha yakın iş birliğine itebilir. Bu nedenle Türkiye, bir yandan NATO müttefiki olarak ittifakın güvenirliliğini sorgularken, diğer yandan bölgesel krizleri yönetmek için esnek diplomasisini sürdürmek zorunda.
