ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’yi “en yakışıklı adam” olarak nitelendirirken, iki liderin ortak basın toplantısında Modi’nin tek bir soru bile almaması dikkat çekti. Trump’ın övgü dolu sözleri, Hindistan’ın Amerikan yönetiminden Hint mürettebat taşıyan tankerlere yönelik üç ayrı saldırının ardından askeri operasyonları durdurmasını talep etmesinden sadece bir hafta sonra geldi. Beyaz Saray’da düzenlenen basın toplantısında Trump, Modi’yi “harika bir arkadaş” olarak tanımlarken, “O gerçekten çok özel biri. Belki de şimdiye kadar gördüğüm en yakışıklı adam” ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
Hint medyasına göre, Trump’ın bu yorumları iki ülke arasında son dönemde gerginleşen ticaret müzakereleri ve savunma iş birliği konularını gölgede bıraktı. İki lider, ticaret açığını azaltma ve savunma anlaşmalarını genişletme konularında anlaştıklarını duyursa da, basın toplantısında somut adımlar açıklanmadı. Özellikle, Hindistan’ın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alması nedeniyle ABD’nin olası yaptırımları masadaydı, ancak Trump bu konuda net bir ifade kullanmadı. Öte yandan, Hindistan’ın ABD’den ithal ettiği tarım ürünlerine yönelik tarifelerin kaldırılması konusunda ilerleme kaydedildiği belirtildi.
Basın toplantısının en dikkat çekici anı ise Trump’ın uzun süren monoloğu oldu. Modi’nin soru almaması, Hintli gazeteciler tarafından eleştirilirken, Beyaz Saray muhabirleri bu durumun “olağan dışı” olduğunu yorumladı. Analistler, Modi’nin soru almamasının, özellikle Keşmir ve Hint-Pasifik’teki deniz güvenliği gibi hassas konularda zor sorularla karşılaşmaktan kaçınma amacı taşıdığını düşünüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump’ın övgüleri, Hindistan’ın ABD’nin Hint-Pasifik stratejisindeki kritik rolünü vurgularken, aynı zamanda iki ülke arasındaki giderek yakınlaşan askeri iş birliğine işaret ediyor. Ancak bu yakınlaşma, Hindistan’ın bazı bölgesel gerilimlerde ABD’den farklı pozisyonlar almasıyla dengeleniyor. Örneğin, Hindistan’ın Rus enerjisine bağımlılığı ve İran ile olan bağları, Washington’un baskılarına rağmen devam ediyor. Ayrıca, Hindistan’ın Hint Okyanusu’ndaki Çin varlığına karşı deniz güvenliğini artırma çabaları, ABD ile ortak çıkarlar oluşturuyor.
Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik son saldırılar, Hint mürettebatın güvenliğini tehdit ederken, Hindistan’ın ABD’den bu saldırıları durdurmasını istemesi, iki ülkenin bölgesel krizlere yanıt verme konusundaki farklı önceliklerini gösteriyor. ABD’nin Yemen’deki Husilere karşı askeri operasyonları, Hindistan’ın deniz ticaret yollarının güvenliği konusunda endişelerini artırıyor. Uzmanlar, Trump’ın övgülerinin bu gerilimleri maskelemek için kullanılmış olabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-Modi görüşmesi, Türkiye’nin Hindistan ile olan ticari ve savunma ilişkileri açısından dolaylı etkiler taşıyor. Hindistan’ın S-400 alımı nedeniyle ABD yaptırımlarına maruz kalma riski, Türkiye’nin de benzer bir süreçten geçmiş olması nedeniyle iki ülke arasında ortak bir dayanışma zemini oluşturabilir. Ayrıca, Hint-Pasifik’teki ABD-Hindistan iş birliği, Türkiye’nin Çin’e alternatif ticaret koridorları arayışını dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak doğrudan bir bağlantı bulunmamakla birlikte, bu gelişme küresel güç dengeleri içinde Türkiye’nin konumlanması açısından izlenmesi gereken bir sinyal olarak değerlendirilebilir.
