Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, Salı günü Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Bu görüşme, İsrail ordusunun ABD'nin arabuluculuğunda varılan anlaşma çerçevesinde Lübnan'dan ilk askeri çekilmesine başlamasının hemen ardından gerçekleşti. Görüşmede, Lübnan'ın güneyindeki istikrar, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve bölgede kalıcı barışın tesisi gibi kritik konuların ele alınması bekleniyor. Bu gelişme, Orta Doğu'da yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ordusu, varılan anlaşma uyarınca Lübnan'ın güneyindeki bazı bölgelerden çekilmeye başladı. Bu çekilme, ABD'nin arabuluculuğunda 2026 yılının Haziran ayında imzalanan çerçeve anlaşmasının ilk somut adımı olarak değerlendiriliyor. Anlaşma, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnan ordusunun güney bölgelerinde kontrolü devralması gibi maddeler içeriyor. İsrail'in çekilmesi, Lübnan'ın egemenliğinin güçlendirilmesi açısından sembolik bir öneme sahip. Ancak bazı gözlemciler, çekilmenin kademeli ve kontrollü bir şekilde gerçekleşeceğini, bu nedenle sürecin uzun vadeli olabileceğini belirtiyor.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un ziyareti, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi açısından da bir dönüm noktası olarak nitelendiriliyor. Aoun, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, "Lübnan'ın yeniden inşası için uluslararası desteğe ihtiyacımız var. ABD ile ilişkilerimizi güçlendirmek istiyoruz" ifadelerini kullandı. Trump yönetimi ise, Lübnan'a ekonomik destek sağlanması ve güvenlik iş birliğinin artırılması konularında olumlu sinyaller veriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Orta Doğu'da İran'ın etkisinin azaltılması bağlamında önemli bir adım olarak görülüyor. Hizbullah'ın İran'dan aldığı destek, bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor. Lübnan'daki yeni hükümetin, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda kararlı olduğu belirtiliyor. Bu durum, İran ile ABD arasındaki gerilimi de artırabilir. Öte yandan, İsrail'in çekilmesi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararının uygulanması açısından da kritik. Bu karar, Lübnan'ın güneyinde yalnızca Lübnan ordusu ve BM barış gücünün konuşlanmasını öngörüyor.
Bölgedeki diğer aktörler, özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Lübnan'ın istikrara kavuşmasını memnuniyetle karşılıyor. Bu ülkeler, Lübnan'a ekonomik yatırım yapmayı planladıklarını açıkladılar. Ancak, çatışmanın tırmanma riski de mevcut. Hizbullah'ın bazı unsurlarının çekilmeye direnmesi veya İsrail'in güvenlik endişeleri nedeniyle çekilmenin tamamlanmaması durumunda, gerilim yeniden artabilir. Uluslararası toplum, tarafları anlaşmaya uymaya ve diyaloğu sürdürmeye çağırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli etkiler barındırıyor. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve siyasi istikrarını destekleyen bir çizgi izliyor. İsrail'in çekilmesi, bölgedeki dengeleri değiştirebilir ve Türkiye'nin Lübnan'daki ekonomik ve siyasi nüfuzunu artırmasına olanak tanıyabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek çerçevesinde, İsrail-Lübnan anlaşması Türkiye tarafından yakından izleniyor. Türkiye, bu süreçte İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını sürdürürken, Lübnan'daki gelişmelerin bölgesel istikrara katkı sağlaması Türkiye'nin de yararına görünüyor. Türkiye'nin, Lübnan'ın yeniden imarı ve güneydeki güvenlik yapılanması sürecinde söz sahibi olmak isteyeceği değerlendiriliyor.
