ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ilk başkanlık döneminde müzakere edilen Kuzey Amerika ticaret anlaşmasını "tercih etmeyeceğini" söyledi. Trump, "Bu anlaşmaya sahip olmamayı tercih ederim" ifadelerini kullanarak, Amerika Birleşik Devletleri-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) geleceği konusunda yeni bir tartışma başlattı. Bu açıklama, özellikle otomotiv ve tarım sektörlerinde tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesine yol açabilecek bir belirsizlik yaratıyor.
USMCA'nın Arka Planı ve Trump'ın Söylemleri
USMCA, Trump'ın ilk döneminde imzalanan ve 2020'de yürürlüğe giren bir ticaret anlaşmasıydı. Anlaşma, NAFTA'nın yerini alarak otomotiv sektöründe daha yüksek yerel içerik oranları, işçi hakları ve fikri mülkiyet korumaları gibi yenilikler getirmişti. Trump, anlaşmayı "en iyi ticaret anlaşması" olarak nitelendirmesine rağmen, son açıklamaları bu söylemle çelişiyor. Beyaz Saray'dan yapılan resmi bir açıklama olmamakla birlikte, Trump'ın bu sözleri, özellikle Çin'e karşı uyguladığı tarifelerin ardından, ABD'nin ticaret ortaklarına yönelik daha agresif bir tutum benimseyebileceği şeklinde yorumlanıyor.
Uzmanlar, Trump'ın bu ifadesinin seçim kampanyası sırasında ticaret anlaşmalarına karşı duruşunu sertleştirme çabası olabileceğini belirtiyor. Ancak Meksika ve Kanada, bu tür bir adımın bölgesel ekonomileri ciddi şekilde etkileyeceği uyarısında bulundu. Özellikle ABD'nin Meksika ve Kanada ile olan ticaret hacmi 1.5 trilyon doları aşıyor ve bu ülkeler ABD'nin en büyük ticaret ortakları arasında yer alıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın açıklaması, sadece Kuzey Amerika'da değil, küresel ticaret sisteminde de dalgalanmalara neden oldu. ABD'nin en yakın müttefikleriyle bile ticaret anlaşmalarını sorgulaması, diğer ülkelerin ABD ile ticari ilişkilerini gözden geçirmesine yol açabilir. Çin ve Avrupa Birliği, Trump'ın bu söylemlerini yakından takip ediyor; zira ABD'nin korumacı politikalarının küresel ticaret savaşlarını yeniden alevlendirebileceği endişesi hakim.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, USMCA'nın her iki ülke için de kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Trudeau, "Anlaşma, Kuzey Amerika'nın rekabet gücü için vazgeçilmezdir" derken, López Obrador, ABD ile ticari bağların korunması gerektiğini söyledi. Öte yandan, ABD'li iş dünyası temsilcileri, anlaşmanın bozulmasının tedarik zincirlerinde aksamalara ve istihdam kayıplarına yol açacağı konusunda uyarıyor.
Analistler, Trump'ın bu hamlesinin aslında bir müzakere taktiği olabileceğini, ancak uzun vadede ABD'nin güvenilirliğini zedeleyebileceğini ifade ediyor. ABD Ticaret Temsilciliği'nin (USTR) konuyla ilgili henüz bir yorumu bulunmuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın USMCA'yı sorgulaması, Türkiye gibi ABD ile ticaret anlaşması olmayan ülkeler için dolaylı etkiler yaratabilir. ABD'nin ticaret ortaklarına yönelik korumacı politikaları küresel ticaret hacmini daraltabilir ve bu da Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin müttefikleriyle ticari bağlarını zayıflatması, dünya genelinde ticaret savaşlarının tırmanmasına neden olarak Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde döviz kurlarında dalgalanma ve yatırım akışlarında azalmaya yol açabilir. Türkiye, ABD ile ticari ilişkilerini çeşitlendirmeye çalışırken, bu tür belirsizliklere karşı hazırlıklı olmalıdır.
