ABD siyasetinde iç savaş kıvılcımları: Eski Başkan Donald Trump, partisinin ön seçimlerinde kendisine muhalif isimleri hedef alarak Cumhuriyetçi Parti’de derin yaralar açtı. Texas Senatörü John Cornyn, Trump’ın ‘kaostan beslenen’ bir lider olduğunu söyleyerek, görevdeki Cumhuriyetçi milletvekillerinin yenilgiye uğratılmasının partiye uzun vadede zarar vereceğini ifade etti. Cornyn, bu çıkışıyla Louisiana Senatörü Bill Cassidy’nin ardından Trump’ı en sert şekilde eleştiren ikinci üst düzey Cumhuriyetçi oldu.
Ön seçimlerde ‘hesap sorma’ operasyonu
Trump, 2022 ara seçimleri öncesinde, kendisini azil sürecinde suçlayan veya 6 Ocak 2021 Kongre baskını soruşturmasında aleyhinde ifade veren Cumhuriyetçi vekilleri cezalandırmak için aday belirleme sürecine aktif müdahil oldu. Özellikle Wyoming Temsilcisi Liz Cheney, Georgia’dan Brad Raffensperger ve Michigan’dan Jocelyn Benson gibi isimler, Trump destekli adaylar karşısında ön seçimlerde yenildi. Cornyn, bu stratejiyi “partiyi kanatmaktan başka işe yaramayan bir öç alma faaliyeti” olarak nitelendirdi.
Cornyn’in çıkışı, Cumhuriyetçi Parti içindeki Trump karşıtı kanadın sesini yükseltmeye başladığını gösteriyor. Ancak tabanın büyük kısmı hala Trump’a sadık. Anketler, Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 70’inden fazlasının Trump’ı olumlu gördüğünü ortaya koyuyor. Bu durum, parti liderlerini zor bir denge arayışına itiyor: Trump’ı karşınıza almak seçmen kaybına, arkanızda tutmak ise parti itibarının erozyonuna yol açıyor.
Parti içi çatlak derinleşiyor
Cassidy’nin ardından Cornyn’in de benzer bir dille Trump’ı eleştirmesi, Cumhuriyetçi elitler arasında bir ‘domino etkisi’ yaratabilir. Özellikle 2024 başkanlık seçimleri yaklaşırken, Trump’ın adaylığı partiyi ikiye bölebilir. Cornyn, “Trump partiyi kazanmaktan çok, kişisel intikamla ilgileniyor” diyerek, Trump’ın ön seçim müdahalesinin Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senato’daki çoğunluğunu tehlikeye attığını savundu.
Analistler, bu açıklamaların Trump’ın 2024 kampanyasını zora sokabileceğini belirtiyor. Zira Trump, parti içi muhalefeti susturmak için ‘sadakat testi’ uyguluyor. Ancak Cornyn ve Cassidy gibi deneyimli senatörlerin isyanı, Trump’ın oy potansiyelini sınırlayabilir. Öte yandan, Trump’ın tabanı bu eleştirilere kulak asmıyor. Eski Başkan, sosyal medyada Cornyn’e “sıradan bir kaybeden” diyerek cevap verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’de Cumhuriyetçi Parti içindeki bu hesaplaşma, Türkiye-ABD ilişkileri açısından dolaylı ama önemli sonuçlar doğurabilir. Trump döneminde Türkiye’ye yönelik yaptırımlar ve S-400 krizi gibi konularda sert bir hat izlenmişti. Eğer Trump 2024’te yeniden başkan olursa, benzer bir gerginlik süreci yaşanabilir. Ancak parti içi muhalefetin güçlenmesi, Trump’ın dış politikadaki manevra alanını daraltabilir. Cumhuriyetçi Parti’nin geleneksel kanadı, Türkiye ile işbirliğini savunurken, Trump’ın izolasyonist eğilimleri NATO ittifakını zayıflatma potansiyeli taşıyor. Bu nedenle, Ankara’nın ABD siyasetindeki bu gelişmeleri yakından izlemesi ve olası senaryolara hazırlıklı olması gerekiyor.
