ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın 'devam eden ayrımcı ticaret uygulamaları'na tepki olarak Kanada menşeli tüm mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulama kararı aldı. Beyaz Saray'dan yapılan resmi açıklamada, söz konusu verginin 30 gün içinde yürürlüğe gireceği ve ABD-Kanada ticaret ilişkilerinde yeni bir gerilim dalgası başlatacağı bildirildi. Karar, iki ülke arasında uzun süredir devam eden ticaret anlaşmazlıklarının en sert adımı olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı: 'Ayrımcılık' suçlaması ve ticaret savaşı
Trump yönetimi, Kanada'nın özellikle süt ürünleri ve kereste sektörlerinde ABD'li üreticilere karşı ayrımcı kotalar ve sübvansiyonlar uyguladığını iddia ediyor. Beyaz Saray Sözcüsü, 'Kanada, ABD ürünlerine adil olmayan engeller çıkararak kendi endüstrilerini koruyor. Bu durumu daha fazla tolere edemeyiz' ifadelerini kullandı. Kararın, ABD'nin Kanada'ya yönelik toplam ticaret açığını azaltmayı hedeflediği belirtiliyor. Kanada Başbakanı Justin Trudeau ise 'Bu hamle, iki ülke arasındaki tarihi dostluğa ve karşılıklı refaha zarar verecek' diyerek tepki gösterdi. Trudeau'nun misilleme vergileri için hazırlık yaptığı ve yeni bir ticaret savaşının kapıda olduğu konuşuluyor.
Bölgesel ve küresel boyut: USMCA'nın geleceği tehlikede
Yeni vergiler, ABD, Meksika ve Kanada arasında imzalanan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (USMCA) ruhuna aykırı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu adımın anlaşmanın temelini sarstığı ve bölgesel ticaret akışını ciddi şekilde etkileyeceği görüşünde. Kanada'nın ABD'ye yıllık ihracatı yaklaşık 350 milyar dolar seviyesinde; yüzde 50'lik bir vergi, özellikle otomotiv, kereste ve tarım sektörlerinde büyük daralmaya yol açabilir. Küresel piyasalarda da tedirginlik yaratan karar, doların diğer para birimleri karşısında değer kazanmasına ve emtia fiyatlarında dalgalanmalara neden oldu. Analistler, bu gelişmenin diğer ülkelerin de benzer korumacı önlemler almasına yol açarak küresel ticaret savaşlarını alevlendirebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel ticaret savaşlarının tırmanması, Türkiye gibi dışa bağımlı ekonomiler için risk oluşturuyor. ABD ve Kanada arasındaki gümrük vergisi artışları, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara ve talep daralmasına yol açabilir. Bu durum, Türkiye'nin ihracat pazarlarını ve özellikle otomotiv yan sanayi gibi sektörlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, korumacılık eğilimlerinin artması, Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği güncellemesi müzakerelerinde elini zayıflatabilir. Ankara'nın bu tür gelişmelere karşı ticaret rotalarını çeşitlendirme ve iç talebi canlandırma politikalarını hızlandırması gerekiyor.
