ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın en büyük şirketlerinden biri olan Bombardier'e yönelik jet satışlarını durdurma tehdidinde bulundu. Tehdit, iki komşu ülke arasında tırmanan ticaret savaşının bir parçası olarak geldi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Kanada'nın ABD'ye uyguladığı ticaret engellerine misilleme olarak Bombardier uçaklarının satışını engelleyebileceğini söyledi. Bu açıklama, Kuzey Amerika'da ticari gerilimi daha da artırdı.
Ticaret Savaşının Arka Planı
ABD ve Kanada arasındaki ticaret anlaşmazlıkları son aylarda hızla arttı. Washington, Kanada'dan ithal edilen çelik ve alüminyuma ek gümrük vergileri getirmiş, Ottawa da buna karşılık olarak ABD ürünlerine misilleme tarifeleri uygulamıştı. Trump yönetimi, Kanada'nın süt ürünleri ve kereste sektörlerindeki sübvansiyonlarını da eleştiriyor. Bombardier, Kanada'nın en büyük imalatçılarından biri ve ülkenin havacılık sektörünün bel kemiği. Şirketin ABD'de önemli bir pazarı bulunuyor; özellikle iş jetleri ve bölgesel uçaklar alanında. Trump'ın tehdidi, doğrudan bu pazarı hedef alıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, sadece iki ülke arasındaki bir ticaret anlaşmazlığı değil, aynı zamanda Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) yerini alan USMCA'nın geleceğini de etkiliyor. Kanada, ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından biri ve iki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi 700 milyar doları aşıyor. Trump'ın tehdidi, küresel tedarik zincirlerinde de endişe yaratabilir. Bombardier'in ABD'deki tedarikçileri ve müşterileri de bu durumdan olumsuz etkilenebilir. Ayrıca, Kanada hükümeti, Bombardier'e verdiği desteği sürdüreceğini açıkladı. Başbakan Justin Trudeau, "Kanadalı işçileri ve şirketlerini korumaya devam edeceğiz" dedi. Uluslararası ticaret uzmanları, bu tür tehditlerin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına aykırı olabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kanada arasındaki ticaret savaşı, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel ticaret düzenini sarsması bakımından önemli. Türkiye, benzer şekilde ABD ile çelik ve alüminyum tarifeleri konusunda anlaşmazlık yaşamıştı. Bu tür tek taraflı tehditler, Türkiye'nin de karşı karşıya kaldığı korumacılık dalgasının bir parçası. Ayrıca, Kanada ile Türkiye arasında savunma sanayii işbirliği potansiyeli var; Bombardier'in karşılaştığı zorluklar, Türk havacılık şirketleri için fırsat yaratabilir. Ancak asıl önemli olan, küresel ticaretin kurallara bağlı kalması ve Türkiye'nin bu tür ticaret savaşlarında taraf olmaktan kaçınması.
