ABD Başkanı Donald Trump, 16 Haziran Salı günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan sınırında Hizbullah militanlarına yönelik askeri taktiklerini nadir görülen bir şekilde kamuoyu önünde eleştirdi. Trump, militanları avlamak için tüm apartmanların bombalanmasının gereksiz olduğunu belirterek, sivil kayıpların arttığına dikkat çekti. Washington'da gazetecilere konuşan Trump, İsrail'in kendini savunma hakkını tanıdığını ancak orantısız güç kullanımının bölgedeki istikrarı tehdit ettiğini ifade etti. ABD'nin müttefiki İsrail'e yönelik bu açık eleştiri, iki ülke arasında nadiren yaşanan bir gerginliği işaret ediyor.
Trump'ın çıkışının arka planı
Trump'ın bu eleştirisi, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde Hizbullah'ın roket atışlarına karşılık olarak başlattığı hava saldırıları ve topçu bombardımanı sonrasında geldi. İsrail, son haftalarda sınırdan atılan roketlere yanıt olarak Lübnan topraklarında 100'den fazla hedefi vurdu. Saldırılarda en az 20 sivil hayatını kaybederken, onlarca kişi yaralandı. Hizbullah ise İsrail'in saldırılarına roketlerle karşılık veriyor ve gerilim tırmanıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce İsrail'in meşru müdafaa hakkını desteklediğini açıklamıştı, ancak Trump'ın bu açıklaması Beyaz Saray'ın İsrail'in taktiklerinden duyduğu rahatsızlığı gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın bu çıkışı, ABD-İsrail ilişkilerinde nadir bir anlaşmazlık olarak kaydedilirken, bölgede dengeleri de etkileyebilir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump'ın eleştirilerine doğrudan yanıt vermedi ancak İsrail ordusu operasyonların süreceğini duyurdu. Bu gelişme, ABD'nin Ortadoğu politikasında İsrail'e koşulsuz destek veren geleneksel tutumdan kısmi bir sapma olarak yorumlanıyor. Öte yandan, Hizbullah'ın destekçisi İran, ABD'nin bu eleştirisini İsrail'e karşı bir fırsat olarak değerlendirebilir. Bölgede tırmanan çatışmalar, Lübnan'ın zaten kırılgan olan ekonomisini daha da derin bir krize sürüklerken, sivil halk en büyük bedeli ödüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin ve Lübnan konularındaki hassasiyetiyle örtüşüyor. Ankara, sivil kayıpların artmasından duyduğu endişeyi sık sık dile getirmişti. Trump'ın bu çıkışı, Türkiye'nin İsrail karşıtı söylemiyle uyumlu olsa da, Ankara'nın ABD ile ilişkilerinde bir yakınlaşma anlamına gelmiyor. Türkiye, bölgede istikrarsızlığın yayılmasını engellemek için diplomatik girişimlerde bulunabilir, ancak ABD-İsrail eksenindeki bu gerilim, Ankara'nın kendi çıkarlarını gözetmesine neden olabilir. Özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti ve mülteci krizi göz önüne alındığında, Türkiye sivil kayıpların önlenmesi ve bölgesel barış için daha aktif bir rol üstlenebilir.
