ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da savaşı sonlandıracak bir anlaşmanın imzalanmasına yalnızca “saatler” kaldığını belirtirken, İsrail’in Beyrut’a düzenlediği hava saldırısının anlaşmanın imzalanmasını geciktirdiğini öne sürdü. Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, anlaşmanın neredeyse tamamlandığını ancak İsrail’in son dakika saldırısının süreci aksattığını ifade etti. İsrail’in Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyine düzenlediği saldırıda, Hizbullah’a ait olduğu belirtilen bir hedef vuruldu. Saldırı, İran’dan sert tepki çekti; Tahran yönetimi, misilleme tehdidinde bulundu.
Anlaşma sürecinde son saatler
Trump, anlaşmanın bu hafta içinde imzalanabileceğini ve bölgede kalıcı bir ateşkesin sağlanacağını söyledi. Ancak İsrail’in Beyrut saldırısı, müzakereleri sekteye uğrattı. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, anlaşma metninin büyük ölçüde tamamlandığını ancak güvenlik garantileri konusunda son dakika sorunları yaşandığını açıkladı. Trump, İsrail’in saldırısını “provokatif” olarak nitelendirdi ve anlaşmanın imzalanmasını geciktirmekle suçladı. İsrail tarafı ise saldırının Hizbullah’ın İsrail’e yönelik bir saldırı hazırlığına karşılık olarak yapıldığını savunuyor.
Beyrut’taki saldırıda en az 12 kişinin öldüğü, 30’dan fazla kişinin yaralandığı bildiriliyor. Saldırı, yoğun bir yerleşim bölgesinde gerçekleşti ve sivil kayıpların olduğu yönünde haberler var. Lübnan hükümeti, saldırıyı kınayarak Birleşmiş Milletler’e başvurdu. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, yaptığı açıklamada İsrail’e misilleme yapılacağını duyurdu. Nasrallah, “Bu saldırı cevapsız kalmayacak. İsrail bunun bedelini ödeyecek” ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
İran, İsrail’in Beyrut saldırısına sert tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Bu saldırı bölgesel barışı tehdit ediyor ve İran’ın ulusal güvenliğine yönelik bir tehdittir” dedi. İran ayrıca, ABD’yi arabuluculuk rolünü kötüye kullanmakla suçladı. Bölgede tansiyon yükselirken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de dahil olmak üzere çeşitli Arap ülkeleri endişelerini dile getirdi.
Uzmanlar, İsrail’in saldırısının İran’ı müzakere masasından uzaklaştırabileceğini ve anlaşma sürecini tamamen çıkmaza sokabileceğini belirtiyor. Öte yandan ABD yönetimi, İran’ın misilleme tehditlerine rağmen anlaşmanın bu hafta içinde imzalanacağına inanıyor. Trump, “İran’la anlaşmaya çok yakınız. Bu anlaşma bölgeye barış getirecek” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Orta Doğu’da istikrarın sağlanmasını dış politika öncelikleri arasında görmektedir. İsrail-İran gerginliğinin tırmanması, Türkiye’nin güvenliğini doğrudan etkileyebilecek bir gelişmedir. Çünkü olası bir geniş çaplı çatışma, sadece bölgeyi değil, Türkiye’nin sınır güvenliğini ve enerji arzını da tehdit edecektir. Ayrıca, Suriye ve Irak’taki İran destekli unsurların hareketlenmesi, Türkiye’nin bu bölgelerdeki varlığına yönelik riskleri artırabilir. Türkiye, bu süreçte diplomasiyi ön plana çıkarmalı ve taraflar arasında arabuluculuk yapma potansiyelini kullanmalıdır.
