ABD Başkanı Donald Trump, NATO zirvesi öncesinde perşembe günü yaptığı açıklamada, İspanya ile tüm ticari ilişkileri kesme tehdidinde bulundu. Trump, Madrid yönetiminin NATO savunma harcamaları taahhütlerini yerine getirmediğini ve Washington'un İran'a yönelik askeri operasyonlarına destek vermediğini belirterek, "İspanya kaybedilmiş bir dava. Artık İspanya ile hiçbir ticaret yapmak istemiyoruz," dedi. Bu açıklama, iki ülke arasında uzun süredir devam eden savunma harcamaları tartışmasını tırmandırdı.
NATO Savunma Harcamaları Krizi
Trump'ın İspanya'ya yönelik bu sert çıkışı, NATO üyesi ülkelerin gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) en az yüzde 2'sini savunmaya ayırma taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine geldi. İspanya, 2023 yılı itibarıyla savunma harcamalarının GSYİH'ye oranını yüzde 1,3'e yükseltmiş olsa da, bu rakam NATO'nun hedefinin oldukça altında. Trump, daha önce Almanya ve diğer NATO müttefiklerine de benzer eleştiriler yöneltmişti. Ancak İspanya'ya yönelik bu tehdit, ticaretin tamamen kesilmesi gibi aşırı bir önlem içermesi bakımından dikkat çekiyor. Beyaz Saray'dan yapılan resmi bir açıklamada, Trump'ın sözlerinin bir uyarı niteliği taşıdığı ve İspanya'nın taahhütlerini yerine getirmesi halinde ticaretin devam edebileceği ima edildi.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Trump'ın tehdidine hemen yanıt vererek, İspanya'nın NATO'ya olan bağlılığının tam olduğunu ancak ticaret tehditlerinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Sánchez, "İspanya, NATO'nun güçlü bir üyesidir ve savunma harcamalarımızı artırmak için çalışıyoruz. Ancak hiçbir ülke, bir başkasına ticaret savaşı dayatmamalıdır," ifadelerini kullandı. İspanyol yetkililer, Trump'ın açıklamalarının NATO zirvesi öncesinde bir pazarlık taktiği olabileceğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın İspanya'ya yönelik bu tehdidi, ABD'nin NATO müttefikleriyle ilişkilerinde yeni bir gerilim yarattı. Analistlere göre, bu tür tehditler ittifak içindeki güveni zedeliyor ve Avrupa Birliği'nin (AB) ortak savunma politikalarını güçlendirme çabalarını hızlandırabilir. İspanya, ABD'nin önemli ticaret ortaklarından biri; ikili ticaret hacmi yıllık yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde. Ticaretin durması, özellikle tarım, otomotiv ve enerji sektörlerinde iki ülkeyi de olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, Trump'ın İran politikasına destek vermeyen İspanya, Washington'un Tahran'a yönelik maksimum baskı stratejisine katılmıyor. Bu nedenle Trump'ın tehdidi, yalnızca savunma harcamaları değil, aynı zamanda İran konusundaki görüş ayrılıklarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
NATO zirvesinde Trump'ın diğer müttefiklere de benzer tehditler yöneltmesi bekleniyor. Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron daha önce ABD'nin ticaret tehditlerine karşı Avrupa'nın birleşmesi gerektiğini vurgulamıştı. Bu gelişme, küresel ticaret savaşlarının yeni bir cephesini oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO'nun güney kanadında kritik bir ülke olarak, ABD'nin müttefiklerine yönelik ticaret tehditlerini yakından takip ediyor. Trump'ın İspanya'ya yönelik bu tutumu, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, daha önce S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya kalmıştı. Benzer bir ticaret baskısının Türkiye'ye uygulanması olasılığı, Ankara'yı alternatif ticaret ortaklıkları arayışına itebilir. Ayrıca, bu durum NATO ittifakının iç dayanışmasını zayıflatarak, Türkiye'nin ittifak içindeki pazarlık gücünü artırabilir. Ancak kısa vadede Türkiye'nin doğrudan etkilenmesi beklenmiyor.
