ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü İrlanda'nın başkenti Dublin'e geldi. Trump, İrlanda Cumhurbaşkanı Michael D. Higgins ve Başbakan Leo Varadkar ile ikili görüşmelerde bulunacak. Ziyaretin ana gündemi, Trump'ın ülkenin Atlas Okyanusu kıyısındaki Doonbeg kasabasında sahibi olduğu golf sahasında düzenlenen büyük bir golf turnuvası. Trump, resmi temaslarının ardından golf kulübüne geçecek.
Ziyaretin arka planı
Trump'ın İrlanda ziyareti, aslında bir golf turnuvası etrafında şekilleniyor. Başkan, cumartesi sabahı Air Force One ile Dublin Havalimanı'na indi. Havaalanında İrlanda Dışişleri Bakanlığı yetkilileri tarafından karşılandı. Trump, daha sonra helikopterle Dublin kent merkezine geçti ve burada Cumhurbaşkanı Higgins ile bir araya geldi. Görüşme, başkentteki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda (Áras an Uachtaráin) gerçekleşti. İkili görüşmenin ardından Trump, Başbakan Leo Varadkar ile de bir araya geldi. Başbakanlık Ofisi'nde yapılan görüşmede, ikili ticaret ve Kuzey İrlanda barış süreci gibi konuların ele alındığı bildirildi. Ancak görüşmelerin içeriğine dair resmi bir açıklama yapılmadı. Trump'ın ziyareti, İrlanda'da protesto gösterilerine de sahne oldu. Dublin'de toplanan yüzlerce kişi, Trump'ın göçmen politikalarını ve iklim değişikliği konusundaki tutumunu protesto etti. Göstericiler, ellerinde "Trump hoş gelmedi" yazılı pankartlar taşıdı. İrlanda polisi, geniş güvenlik önlemleri aldı. Trump'ın ziyareti sırasında Dublin'de trafik akışı kısmen durduruldu ve bazı caddeler kapatıldı. Başkan'ın konvoyu, şehir merkezinde ilerlerken çevredeki binalarda oturanlar pencerelerden el salladı. Ancak bazı gruplar da Trump'a tepki gösterdi.
Golf turnuvası ve iş dünyası bağlantısı
Trump'ın İrlanda ziyaretinin asıl amacı, Doonbeg'deki Trump International Golf Links & Hotel Ireland'da düzenlenen turnuva. Bu tesis, Trump'ın 2014 yılında satın aldığı bir golf sahası. Turnuva, cumartesi ve pazar günleri oynanacak. Trump'ın da turnuvayı yerinden takip etmesi ve ödül törenine katılması bekleniyor. Başkan, golf sahasının bulunduğu bölgede bir otelde konaklayacak. Ziyaret, Trump'ın başkanlığı süresince iş dünyasıyla olan bağlantılarını bir kez daha gündeme getirdi. Trump, göreve geldikten sonra da kendi işletmelerini bırakmadı ve sık sık kendi tesislerini ziyaret ediyor. Bu durum, ABD'de etik tartışmalarına yol açıyor. İrlanda ziyareti de benzer eleştirilere neden oldu. Bazı siyasetçiler, Trump'ın resmi ziyareti kendi işletmesini tanıtmak için kullandığını öne sürdü. Beyaz Saray ise bu eleştirileri reddediyor ve ziyaretin iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmek amacıyla yapıldığını belirtiyor. İrlanda Başbakanı Leo Varadkar, görüşmede Trump'a İrlanda'nın ABD ile olan ekonomik ilişkilerinin önemini vurguladı. İrlanda, ABD'nin Avrupa'daki en büyük yatırımcılarından biri. Yaklaşık 700 Amerikan şirketi İrlanda'da faaliyet gösteriyor ve bu şirketler on binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Trump'ın ziyareti, Brexit sonrası İrlanda-ABD ilişkileri açısından da önem taşıyor. İrlanda, Brexit sonrası AB ile ABD arasında bir köprü olma rolünü korumak istiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın İrlanda ziyareti, ABD'nin Avrupa Birliği ile olan ilişkilerinin gergin olduğu bir döneme denk geldi. Trump, göreve geldiğinden bu yana AB'yi ticaret konusunda sık sık eleştiriyor ve bazı AB ülkelerine yönelik yaptırım tehditlerinde bulunuyor. İrlanda ise AB üyesi olarak Trump'ın politikalarından olumsuz etkilenebilecek ülkeler arasında. Özellikle ticaret savaşları ve vergi politikaları, İrlanda ekonomisi için risk oluşturuyor. İrlanda, düşük kurumlar vergisi oranıyla ABD'li teknoloji ve ilaç şirketlerinin Avrupa merkezlerini barındırıyor. Trump yönetiminin bu şirketleri ABD'ye geri döndürme çabaları, İrlanda'yı endişelendiriyor. Ziyaret sırasında Başbakan Varadkar'ın bu konuyu gündeme getirdiği tahmin ediliyor. Öte yandan, Kuzey İrlanda barış süreci de görüşmelerde ele alındı. Brexit sonrası İrlanda adasında sınır sorunları yeniden alevlenmiş durumda. ABD, 1998 Belfast Anlaşması'nın garantörlerinden biri olarak sürece dahil. Trump'ın İrlanda ziyareti, bu konuda ABD'nin tutumunu göstermesi açısından önemli. Ancak Trump'ın görüşmelerde somut bir mesaj verip vermediği belirsiz. Ziyaretin bir diğer önemli boyutu da Trump'ın 2020 seçim kampanyası. Başkan, seçim öncesi yurt dışı ziyaretlerle imajını güçlendirmeye çalışıyor. İrlanda ziyareti, Trump'ın atalarının ülkesi olması nedeniyle sembolik bir anlam da taşıyor. Trump'ın annesi İskoç, babası ise Alman asıllı. Ancak Trump, İrlanda ile olan bağını sık sık dile getiriyor ve Doonbeg'deki tesisi bu bağın bir göstergesi olarak sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın İrlanda ziyareti, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de ABD'nin Avrupa ile ilişkileri ve transatlantik bağların durumu Türk dış politikası için önemli. ABD ile AB arasındaki ticaret gerilimleri, Türkiye'nin de taraf olduğu küresel ticaret sistemini etkiliyor. İrlanda'daki görüşmelerde Brexit sonrası düzenlemeler ele alınırken, Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi süreci de dolaylı olarak etkilenebilir. Ayrıca Trump'ın kendi işletmesini ziyaret etmesi, ABD başkanlarının iş dünyasıyla ilişkileri konusundaki etik tartışmaları alevlendiriyor; bu durum Türkiye'deki ABD algısını da etkileyebilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde denge politikası izlerken, Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmeli.
