ABD Başkanı Donald Trump, İran'da savaşın ilk gününde bir kız okuluna düzenlenen ve onlarca kişinin ölümüne yol açan saldırıyla ilgili olarak 'hiç kimsenin kasten hedef almadığını' söyledi. Trump'ın bu açıklaması, savaş suçu iddialarının gölgesinde uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Olay, İran ile ABD arasında iki hafta önce başlayan askeri çatışmaların en kanlı anlarından biri olarak kayıtlara geçti. İranlı yetkililer, okulun kasıtlı olarak vurulduğunu öne sürerken, Trump yönetimi saldırının bir 'hata' olduğunu savunuyor.
Saldırının arka planı ve Trump'ın açıklaması
Trump, dün akşam Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, 'Kimse bir kız okulunu kasten vurmaz. Bu savaşta istenmeyen kayıplar oluyor, ancak biz sivil kayıpları en aza indirmek için elimizden geleni yapıyoruz' dedi. Başkan, İran'daki hedeflerin askeri tesisler olduğunu ve okulun vurulmasının bir 'koordinasyon hatası' nedeniyle gerçekleştiğini iddia etti. İran Dışişleri Bakanlığı ise bu açıklamayı 'kabul edilemez' olarak nitelendirerek, olayın bağımsız bir uluslararası soruşturmayla aydınlatılması çağrısında bulundu. Saldırıda hayatını kaybedenlerin çoğunun 12-17 yaş arası kız öğrenciler olduğu bildirildi.
İran'ın Tahran kentindeki Fatıma el-Zehra Kız Okulu'na düzenlenen saldırı, savaşın ilk gününde meydana geldi. ABD Merkez Kuvvetleri (CENTCOM) tarafından yapılan ilk açıklamada, okulun 'yanlışlıkla' vurulduğu belirtilmişti. Ancak İran Sağlık Bakanlığı, saldırıda en az 68 kişinin öldüğünü, 150'den fazla kişinin de yaralandığını duyurdu. Görgü tanıkları, olay sırasında okulda yaklaşık 400 öğrenci ve öğretmenin bulunduğunu ifade etti. Saldırı sonrası Tahran'da geniş çaplı protestolar düzenlenirken, İran lideri Ali Hamaney, 'Bu vahşet unutulmayacak' diyerek intikam yemini etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın 'kimse kasten vurmadı' sözleri, uluslararası toplumda büyük tepki çekti. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, 'Sivillerin hedef alınması kabul edilemez. Bağımsız bir soruşturma şart' açıklamasında bulundu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, olayı 'savaş suçu' olarak nitelendirdi ve taraflara sivil yerleşimleri vurmaktan kaçınma çağrısı yaptı. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) de, ABD'nin sivil hedeflere yönelik saldırıları 'hata' olarak geçiştirmeye çalıştığını belirterek, 'Bu tür açıklamalar uluslararası hukukun ihlalidir' dedi.
Olay, ABD-İran arasındaki gerilimi daha da tırmandırdı. İran, BM Güvenlik Konseyi'ne acil toplantı çağrısında bulunurken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri endişelerini dile getirdi. Uzmanlar, bu saldırının bölgedeki istikrarsızlığı derinleştireceği ve İran'ın misilleme olasılığını artırdığı yorumunu yapıyor. Öte yandan, Trump yönetimi, İran'ın nükleer programına yönelik baskıyı artırma niyetinde olduğunu yinelerken, okul saldırısı savaşın seyrini değiştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin komşusu İran'daki çatışmaların doğrudan etkisi altında kalma riskini artırıyor. Sivil kayıpların yaşandığı bir saldırı, bölgesel istikrarı zedeleyerek göç dalgalarına ve güvenlik sorunlarına yol açabilir. Ankara, hem ABD hem de İran'la dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, böyle bir insani kriz, Türkiye'nin diplomatik girişimlerini ve arabuluculuk rolünü zorunlu kılabilir. Ayrıca, enerji ve ticaret koridorlarının kesintiye uğraması Türkiye ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.
