ABD'de 7 Haziran Salı günü altı eyalette düzenlenen ön seçimler, Kasım ayında yapılacak genel seçimler öncesinde kritik bir gösterge niteliği taşıdı. Iowa'da eski Başkan Donald Trump'ın desteklediği adaylar beklenmedik bir yenilgi alırken, Kaliforniya valilik yarışı son ana kadar kıl payı farkla devam etti. Seçim sonuçları, Kongre'nin kontrolünü belirleyecek yarışta ivmeyi etkileyebilecek önemli sinyaller verdi.
Iowa'da Trump'ın hezimeti
Iowa'da Senato adaylığı için yapılan Cumhuriyetçi ön seçimde, Trump'ın desteklediği eski Vali Yardımcısı Bob Vander Plaats, rakibi iş insanı Jim Carlin'e karşı ağır bir yenilgi aldı. Vander Plaats oyların yalnızca %28'ini alırken, Carlin %46 ile açık ara önde gitti. Bu sonuç, Trump'ın parti içi nüfuzunun sorgulanmasına yol açtı. Iowa'nın yanı sıra New Jersey, New Mexico, Güney Dakota ve Kaliforniya'da da ön seçimler yapıldı. Kaliforniya'da valilik yarışı, Demokrat Gavin Newsom'un karşısına çıkacak Cumhuriyetçi adayın belirlenmesi için yapılan ön seçimde başa baş geçti. İlk verilere göre, iş insanı John Cox ve eski San Diego Belediye Başkanı Kevin Faulconer arasındaki fark yüzde 1'in altında kaldı. Bu durum, yarışın yeniden sayıma gidebileceğini gösteriyor.
Kongre kontrolü için kritik eşik
Ön seçimler, Kasım ayında yapılacak genel seçimlerde Kongre'nin hangi partinin kontrolüne geçeceğine dair önemli ipuçları veriyor. Şu anda Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde 221 sandalyeyle çoğunluğa sahip, Senato'da ise 50-50 eşitlik var. Cumhuriyetçilerin Meclis'i geri kazanma ihtimali güçlü görünürken, Senato yarışı daha belirsiz. Iowa'daki Senato koltuğu, Cumhuriyetçi Senatör Chuck Grassley'nin emekli olmasıyla boşalıyor. Grassley'nin 40 yıllık vekilliği boyunca Iowa, güvenli bir Cumhuriyetçi eyalet olarak kaldı. Ancak Trump'ın desteğine rağmen Vander Plaats'in kaybetmesi, Cumhuriyetçilerin bu koltuğu koruma konusunda zorluk yaşayabileceğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu ön seçim sonuçları, Türkiye-ABD ilişkilerinde doğrudan bir değişim yaratmasa da, genel seçimlerin ardından Kongre'nin bileşiminin değişmesi Türkiye'yi ilgilendiren konularda farklı bir dinamik oluşturabilir. Özellikle F-16 satışı, Suriye politikası ve Doğu Akdeniz'deki enerji arayışları gibi başlıklar, ABD Kongresi'nin onayına tabi. Cumhuriyetçi ağırlıklı bir Kongre, Türkiye'ye yönelik yaptırımları artırabileceği gibi, daha pragmatik bir yaklaşım da sergileyebilir. Iowa'daki Trump yenilgisi, Trump'ın etkisinin azalması halinde, Türkiye karşıtı Yunanistan lobisinin güçlenebileceği anlamına gelebilir. Bu gelişmeler, Türk dış politikasının ABD ile ilişkilerde daha temkinli ve esnek bir strateji izlemesini gerektiriyor.
