ABD Başkanı Donald Trump'ın kıdemli danışmanı Jared Kushner, Gazze'de ateşkes ve Hamas'ın silahsızlandırılmasını öngören ABD destekli anlaşmanın tehlikede olduğu bir dönemde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmek üzere bu hafta İsrail'i ziyaret edecek. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre Kushner, bölgedeki son durumu ve anlaşmanın uygulanabilirliğini ele almak üzere Netanyahu ve diğer üst düzey İsrailli yetkililerle bir araya gelecek. Görüşme, Hamas'ın silah bırakmasını öngören planın Netanyahu tarafından reddedilmesinin ardından, ateşkesin sürdürülebilirliği konusundaki belirsizliklerin arttığı bir süreçte gerçekleşiyor.
Kushner'ın Ziyareti ve Arka Planı
Jared Kushner, Trump yönetiminde Orta Doğu barış sürecinin mimarı olarak öne çıkan isimlerden biri. Kushner'ın İsrail'e gerçekleştireceği ziyaret, Başkan Trump'ın Hamas ile yapılan ateşkes anlaşmasını canlandırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak Netanyahu'nun, Hamas'ın silahsızlandırılmasını öngören anlaşmayı reddetmesi, iki ülke arasında nadir görülen bir görüş ayrılığına işaret ediyor. Beyaz Saray sözcüsü, Kushner'ın Netanyahu ile yapacağı görüşmede anlaşmanın önemini vurgulayacağını ve tarafları uzlaşmaya teşvik edeceğini belirtti.
Hamas ise daha önce yaptığı açıklamada, silah bırakmanın ancak İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesi ve Filistin devletinin kurulmasıyla mümkün olabileceğini duyurmuştu. Bu tutum, ABD'nin önerdiği planın uygulanabilirliğine yönelik ciddi bir engel olarak görülüyor. Kushner'ın ziyareti sırasında Hamas yetkilileriyle de dolaylı görüşmeler yapabileceği, ancak doğrudan bir temasın henüz planlanmadığı ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze'deki ateşkes, bölgesel istikrar açısından kritik bir öneme sahip. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, geçtiğimiz aylarda kısmi bir ateşkes sağlamış ancak kalıcı bir çözüme ulaşılamamıştı. ABD'nin anlaşmayı canlandırma girişimleri, Orta Doğu'daki nüfuzunu koruma çabası olarak yorumlanıyor. Ancak Netanyahu'nun direnci, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim yaratabilir. Öte yandan, Hamas'ın silahsızlandırılması talebi, bölgedeki diğer aktörler tarafından da yakından izleniyor. İran ve Hizbullah'ın Hamas'a verdiği destek, anlaşmanın başarısız olması durumunda bölgesel bir çatışmanın yeniden alevlenebileceği endişesini artırıyor.
Kushner'ın ziyareti, aynı zamanda Trump yönetiminin Orta Doğu politikasında attığı yeni bir adım olarak da değerlendiriliyor. Eski başkan danışmanı, daha önce İbrahim Anlaşmaları olarak bilinen İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasındaki normalleşme sürecine öncülük etmiş, ancak Gazze'deki çatışmalar bu süreci sekteye uğratmıştı. Bu ziyaret, anlaşmaların genişletilmesi ve bölgedeki istikrarın sağlanması için yeni bir fırsat olarak görülüyor. Uzmanlar, Kushner'ın Netanyahu'yu ikna etmesi halinde, Hamas'ın silahsızlandırılması konusunda uluslararası toplumdan daha fazla destek alınabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından yakından izlenmesi gereken bir nitelik taşıyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve Hamas ile kurduğu ilişkiler nedeniyle bölgedeki gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Kushner'ın girişimi, Hamas'ın silahsızlandırılması gibi Türkiye'nin karşı çıktığı bir unsuru içerdiğinden, Ankara'nın bu sürece yönelik tutumu belirleyici olabilir. Türkiye, daha önceki açıklamalarında Gazze'de kalıcı bir çözümün ancak Filistin devletinin kurulmasıyla mümkün olduğunu savunmuştu. Bu nedenle, ABD'nin planının başarısızlığı, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü güçlendirebilir. Ayrıca, bölgede olası bir çatışma, Türkiye'nin güvenliğini ve mülteci akınları gibi ekonomik yükleri de beraberinde getirebilir. Ankara'nın bu süreçte aktif bir diplomasi yürütmesi bekleniyor.
