Donald Trump’ın başkanlık döneminde en çok öfkelendiği Avrupa ülkesi hiç şüphesiz İspanya oldu. Beyaz Saray’da geçirdiği dört yıl boyunca Trump, İspanya’yı defalarca hedef aldı; NATO harcamalarından ticaret dengesine kadar birçok konuda sert eleştiriler yöneltti. Şimdi ise İspanya, yeni ABD başkanı tarafından yeniden hedef alınmamak ve kaybettiği zemini geri kazanmak için diplomatik bir “remontada” (geri dönüş) başlattı. Madrid, Washington’la ilişkileri onarmak, ekonomik ve askeri iş birliğini yeniden tesis etmek için kapsamlı bir strateji yürütüyor.
Gelişmenin Arka Planı
İspanya, Trump yönetimiyle yaşadığı gerginliklerin merkezinde yer aldı. Trump, İspanya’nın NATO’ya yaptığı katkıyı yetersiz bularak Madrid’i kamuoyu önünde eleştirdi; ayrıca ABD’nin İspanya’ya karşı ticaret açığından rahatsızlığını dile getirdi. İspanya’nın sol koalisyon hükümeti, Trump’ın politikalarına mesafeli durdu ve bu da ilişkileri daha da gerdi. Özellikle Katalonya krizi sırasında Trump’ın İspanya hükümetine yönelik eleştirileri, iki ülke arasındaki diplomatik krizi derinleştirdi. Ayrıca İspanya’nın Rota ve Morón’daki ABD askeri üslerine ev sahipliği yapması, Trump’ın bu üslerin masraflarının artırılması talebiyle yeni bir gerginlik konusu oldu.
İspanya Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın yeniden başkan seçilmesi durumunda ilişkileri düzeltmek için bir yol haritası hazırladı. Bakanlık yetkilileri, Washington’a düzenli ziyaretler yaparak İspanya’nın NATO taahhütlerini yerine getirdiğini ve ABD’nin stratejik bir müttefiki olduğunu vurgulamaya çalışıyor. Ayrıca İspanya, savunma harcamalarını GSYİH’nin %2’sine çıkarma hedefini hızlandırarak Trump’ın en büyük eleştiri konusunu ortadan kaldırmayı planlıyor. Madrid, ticaret dengesini iyileştirmek için Amerikan enerji ithalatını artırma ve yeni yatırımlar çekme gibi adımlar da atıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İspanya’nın ABD ile ilişkileri, sadece ikili bağlar açısından değil, Avrupa Birliği ve NATO’nun geleceği için de kritik önem taşıyor. İspanya, AB’nin güney kanadında kilit bir ülke olarak, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığı için lojistik bir merkez görevi görüyor. Rota ve Morón üsleri, ABD’nin Afrika ve Orta Doğu’daki operasyonları için hayati öneme sahip. Trump’ın bu üslerin maliyetini artırma veya çekilme tehdidi, İspanya’yı savunma politikasını gözden geçirmeye itti. Ayrıca İspanya, ABD’nin Çin’e karşı yürüttüğü teknoloji savaşında AB ile koordinasyon sağlamakta zorlanan ülkelerden biri. Madrid, Washington’la ticari bağlarını güçlendirirken Pekin’le de ilişkilerini dengelemek zorunda.
İspanya’nın bu “remontada” çabası, Avrupa’nın Trump sonrası dönemde ABD ile nasıl bir ilişki kuracağına dair önemli bir test. Eğer İspanya başarılı olursa, diğer Avrupa ülkeleri için de bir model oluşturabilir. Aksi takdirde, Trump’ın ikinci döneminde Avrupa’nın en fazla baskı gören ülkesi olmaya devam edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ile ilişkilerinde benzer zorluklar yaşamış bir ülke olarak İspanya’nın deneyiminden ders çıkarabilir. Trump döneminde Türkiye de NATO harcamaları, S-400 krizi ve Suriye politikası gibi konularda Washington’la gerginlik yaşadı. İspanya’nın başlattığı diplomatik normalleşme çabası, Türkiye için olası bir Trump yönetimine karşı hazırlıklı olma stratejisi geliştirme fırsatı sunuyor. Ayrıca, İspanya’nın savunma harcamalarını artırma taahhüdü, Türkiye’nin NATO içindeki konumunu güçlendirebilir; çünkü Türkiye, savunma harcamaları konusunda en eleştirilen ülkelerden biri değil. Ancak İspanya’nın ABD’ye ekonomik yakınlaşması, Türkiye’nin ABD pazarındaki rekabet gücünü etkileyebilir; bu nedenle Ankara’nın ticaret politikalarını gözden geçirmesi gerekebilir.
