ABD'nin yeni Başkanı Donald Trump, iklim değişikliğini 'bilimsel olarak kanıtlanmamış' olarak nitelendiren bir akademisyeni, ülkenin kapatılan İklim Değişikliği Ofisi'ni yeniden yapılandırmakla görevlendirdi. Trump yönetimi, küresel ısınma konusunda şüpheci tavrıyla tanınan Dr. William Happer'i, sürgündeki profesör olarak tanımlayarak Ulusal Güvenlik Konseyi bünyesindeki iklim ofisinin başına getirdi. Happer, 2023 yılında X platformunda yaptığı paylaşımda 'İklim değişikliği konusunda bilim henüz kesinleşmedi' ifadelerini kullanmıştı.
Atamanın arka planı ve tartışmalar
Trump'ın bu ataması, iklim bilimcileri ve çevre örgütleri arasında büyük tepki çekti. Happer, daha önce de fosil yakıt endüstrisiyle bağlantılı araştırmaları ve karbondioksitin iklim üzerindeki etkisini küçümseyen açıklamalarıyla biliniyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ofisin 'enerji bağımsızlığı ve ekonomik büyüme odaklı' bir yaklaşımla yeniden yapılandırılacağı belirtildi. Trump, seçim kampanyası sırasında Paris İklim Anlaşması'ndan çekileceğini ve fosil yakıt üretimini artıracağını vaat etmişti.
Happer'ın atanması, ABD'nin iklim politikasında radikal bir dönüşe işaret ediyor. Obama döneminde kurulan ofis, Trump'ın ilk başkanlık döneminde kapatılmıştı. Biden yönetimi ofisi yeniden açmış, ancak şimdi Happer'ın liderliğinde ofisin misyonu tamamen değişecek. Uzmanlar, bu adımın ABD'nin küresel iklim liderliğini zayıflatacağını ve uluslararası iş birliğini olumsuz etkileyeceğini savunuyor.
Küresel ve bölgesel boyut
Trump'ın bu hamlesi, dünya genelinde iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını sekteye uğratma potansiyeli taşıyor. ABD'nin dünyanın en büyük ikinci sera gazı salıcısı olduğu göz önüne alındığında, bu politik değişimin küresel emisyon hedefleri üzerinde ciddi etkileri olabilir. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, Trump yönetiminin iklim bilimini reddeden bir ismi bu pozisyona getirmesini endişeyle karşıladı. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, iklim finansmanı ve teknoloji transferi konularında ABD'nin desteğini kaybetmekten tedirgin.
Öte yandan, Trump'ın iklim karşıtı söylemi, ABD içinde de bölünmelere yol açıyor. Kaliforniya ve New York gibi eyaletler, federal politikaya rağmen kendi iklim hedeflerini sürdüreceklerini açıkladı. Enerji sektöründe ise fosil yakıt şirketleri memnuniyetlerini dile getirirken, yenilenebilir enerji firmaları belirsizlikten endişeli.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin iklim politikasındaki bu geri adım, Türkiye'nin Paris Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini ve yeşil dönüşüm hedeflerini dolaylı olarak etkileyebilir. Trump yönetiminin küresel iklim fonlarına katkıyı azaltması, Türkiye'nin iklim adaptasyonu ve yeşil enerji yatırımlarına yönelik uluslararası finansmana erişimini zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD'nin fosil yakıt üretimini artırması, küresel enerji piyasalarında arz fazlasına yol açarak Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini geçici olarak düşürebilir. Ancak uzun vadede, iklim değişikliğinin olumsuz etkileri Türkiye'yi de vuracağından, Ankara'nın kendi yeşil dönüşüm stratejisini kararlılıkla sürdürmesi kritik önem taşıyor.
