ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile bir araya gelerek iki ülke arasındaki ticaret anlaşmasının “çok yakın” olduğunu duyurdu. Trump, Modi’yi “güçlü bir lider” olarak nitelendirirken, görüşme son iki yıldır tarifeler, Pakistan ve İran konularında tırmanan gerilimin ardından ilişkileri onarma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. İki lider, New York’ta düzenlenen bir etkinlikte bir araya geldi ve basına kapalı oturumda ticaret, savunma ve bölgesel güvenlik konularını ele aldı.
Gelişmenin Arka Planı
ABD ve Hindistan arasındaki ticaret ilişkileri son iki yılda önemli ölçüde gerildi. Trump yönetimi, Hindistan’ın ABD’ye uyguladığı yüksek tarifelere misilleme olarak çelik ve alüminyum ithalatına ek vergiler getirmişti. Hindistan da buna karşılık ABD’den ithal edilen 28 ürüne ek gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Bu ticaret savaşı, 2020 yılında imzalanması beklenen ancak ertelenen kapsamlı bir ticaret anlaşmasının önünü tıkamıştı. Trump’ın Modi’yi “güçlü bir lider” olarak tanımlaması, Hindistan’ın iç politika ve dış politikadaki sert tutumuna atıf olarak yorumlanıyor. Modi hükümeti, Keşmir’in özel statüsünü kaldırması ve vatandaşlık yasasındaki değişikliklerle uluslararası eleştirilerin odağındaydı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Görüşme, sadece ikili ticari ilişkileri değil, aynı zamanda bölgesel jeopolitik dengeleri de etkiliyor. ABD, Hindistan’ı Çin’e karşı bir denge unsuru olarak görürken, Hindistan da ABD ile yakınlaşarak Çin’in Hint-Pasifik bölgesindeki yayılmacı politikalarına karşı kendini güvence altına almayı hedefliyor. Pakistan ve İran konularındaki görüş ayrılıkları ise devam ediyor: ABD, Pakistan’a terörle mücadelede daha fazla çaba göstermesi için baskı yaparken, Hindistan Pakistan’ı Keşmir’deki militan grupları desteklemekle suçluyor. İran’da ise ABD’nin Tahran’a yönelik maksimum baskı politikası Hindistan’ı zor durumda bırakıyor; Hindistan, İran’dan petrol ithalatını durdurmak zorunda kalmıştı. Görüşmede ayrıca savunma iş birliği ve F-35 savaş uçağı tedariki gibi konuların da ele alındığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Hindistan ticaret anlaşmasının yakınlaşması, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Hint-Pasifik bölgesindeki ticaret ve güvenlik dengelerini etkileyebilir. Türkiye, Hindistan ile savunma sanayiinde iş birliği yaparken, ABD ile de NATO müttefiki olarak bağları bulunuyor. Ancak Türkiye’nin Pakistan’a verdiği destek ve İran’a yönelik enerji iş birliği, Ankara ile Yeni Delhi arasında zaman zaman gerilim yaratabiliyor. ABD’nin Hindistan’ı stratejik ortak olarak güçlendirmesi, Türkiye’nin Orta Asya ve Güney Asya politikalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Bu gelişme, Türkiye’nin bölgedeki çok yönlü diplomasi stratejisini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
