ABD Başkanı Donald Trump, 7 Temmuz 2026'da Lahey'de başlayan NATO zirvesine katılmak üzere Hollanda'ya geldiğinde, Grönland’ın ABD tarafından satın alınması yönündeki tartışmalı çağrısını yeniden gündeme getirdi. Trump, ayrıca Avrupa'daki tüm Amerikan askerlerini geri çekme tehdidinde bulundu ve NATO'nun İran'a yönelik tutumunu sert bir dille eleştirdi.
Grönland talebi ve arka planı
Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Grönland harika bir yer. Ona sahip olmalıyız. Danimarka ile görüşmelerimiz sürüyor, ancak anlaşma olmazsa başka yolları da değerlendiririz” ifadelerini kullandı. ABD’nin Grönland’ı satın alma fikri ilk kez 2019’da Trump tarafından ortaya atılmış, Danimarka ve Grönland yönetimi tarafından reddedilmişti. Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olup, stratejik konumu ve zengin doğal kaynakları nedeniyle ABD için jeopolitik önem taşıyor. Trump’ın bu yeni çıkışı, NATO müttefikleri arasında rahatsızlık yarattı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, “Grönland satılık değildir” diyerek tepki gösterdi.
Trump, Avrupa’daki ABD askeri varlığını da hedef aldı. “Avrupa kendi savunmasını karşılamalı. Eğer adil bir paylaşım olmazsa, tüm askerlerimizi geri çekeriz” dedi. Şu anda Avrupa’da yaklaşık 100 bin Amerikan askeri bulunuyor. Bu tehdit, NATO’nun caydırıcılık kapasitesine yönelik endişeleri artırdı.
NATO zirvesinde İran gerilimi
Trump, NATO’nun İran’a yönelik tutumunu da eleştirdi. “NATO, İran konusunda yeterince sert değil. Bu rejim tehlikeli ve durdurulmalı” diyen Trump, ittifakın daha agresif bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini savundu. Öte yandan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın savunma amaçlı olduğunu ve İran’a karşı ortak bir askeri müdahale planının bulunmadığını açıkladı. Zirvede ayrıca Ukrayna’ya yardım, savunma harcamaları ve Çin’in yükselişi gibi konular da ele alınıyor. Trump’ın bu söylemleri, ittifak içinde derin görüş ayrılıklarını ortaya koydu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump’ın Grönland talebi ve asker çekme tehdidi, NATO’nun iç uyumunu zedeleyerek Türkiye’nin ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. ABD’nin Avrupa’dan asker çekmesi, Türkiye’nin güvenlik mimarisinde boşluk yaratabilir. Ayrıca Trump’ın İran’a yönelik sert söylemi, Türkiye’nin komşusuyla olan hassas dengelerini ve enerji ticaretini riske atabilir. Türkiye, bu süreçte hem NATO’nun bütünlüğünü hem de kendi çıkarlarını korumak için dengeli bir diplomasi izlemek zorunda kalacak.
