Eski ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham'ın, 6 Ocak 2021’deki Kongre Baskını’na yönelik eleştirilerini saldırıdan yalnızca 40 dakika sonra geri çektiğini iddia etti. Trump, Fox & Friends programına telefonla bağlanarak, Cumartesi gecesi aort diseksiyonu sonucu hayatını kaybeden Graham’ı andı. Bu açıklama, 6 Ocak olayları ve Trump ile Cumhuriyetçi Parti içindeki gerilimleri yeniden gündeme taşıdı.
Graham’ın 6 Ocak Durumu ve Trump İle İlişkisi
Lindsey Graham, uzun yıllar Trump’ın sadık bir müttefiki olarak bilinse de 6 Ocak 2021’de Kongre’ye yapılan saldırının ardından Trump’ı eleştiren ilk isimlerden biri olmuştu. Graham, saldırı sonrası yaptığı açıklamada Trump’ın “yeterince hızlı ve net” tepki vermediğini belirterek, “Bu olayda sorumluluğu olan herkes hesap vermeli” demişti. Ancak Trump’ın bugünkü iddiasına göre Graham, bu açıklamasından sadece 40 dakika sonra Trump’ı arayarak sözlerini geri aldı ve özür diledi.
Trump, programda “Lindsey harika bir adamdı. Bana ‘Seni eleştirdim ama bu doğru değildi’ dedi. Sadece 40 dakika sürdü” ifadelerini kullandı. Öte yandan, Graham’ın vefatı Washington’da büyük yankı uyandırdı. Senato’da 20 yılı aşkın süredir görev yapan Graham, özellikle dış politika ve yargı konularındaki çalışmalarıyla tanınıyordu. Ölümü, Cumhuriyetçi Parti’de önemli bir boşluk yarattı.
Siyasi Bağlam ve Tartışmalar
Trump’ın bu açıklaması, 6 Ocak saldırısının siyasi sonuçlarına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Graham’ın Trump’ı eleştiren açıklaması, dönemin başkanının saldırıyı kışkırttığı yönündeki iddialar karşısında önemli bir çatlak olarak görülmüştü. Ancak Trump’ın bugünkü iddiası, Graham’ın kısa sürede geri adım attığını öne sürerek bu anlatıyı zayıflatmayı hedefliyor. Demokratlar ise bu açıklamayı “gerçekleri çarpıtma” olarak nitelendirdi ve 6 Ocak soruşturmasının devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Graham’ın ölümü, Cumhuriyetçi Parti’nin içindeki Trump yanlısı ve karşıtı kanat arasındaki dengeyi de etkileyebilir. Graham, zaman zaman Trump’a muhalif kalsa da genel olarak partisinin dış politika çizgisinde kalmıştı. Onun yokluğu, özellikle Senato Yargı Komitesi’ndeki Cumhuriyetçi etkiyi azaltabilir. Güney Carolina Valisi Henry McMaster, Graham’ın yerine geçecek senatörü 30 gün içinde atayacak. Bu atamanın, Kasım 2024’teki ara seçime kadar geçerli olması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham, ABD-Türkiye ilişkilerinde önemli bir figürdü. Özellikle Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına karşı çıkmış, CAATSA yaptırımlarının hafifletilmesi için çaba göstermişti. Graham’ın vefatı, Türkiye yanlısı seslerin Washington’daki etkisini azaltabilir. Ayrıca Trump’ın 6 Ocak anlatısını canlı tutma çabası, ABD iç siyasetindeki kutuplaşmayı derinleştirerek Türkiye’yi ilgilendiren konularda (örneğin, F-16 satışı veya Suriye politikası) Kongre’deki karar alma süreçlerini daha da karmaşık hale getirebilir. Ankara açısından, Washington’daki bu tür iç siyasi gelişmeler, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerinde öngörülemezliği artıran bir faktör olmaya devam ediyor.
