Fransa'nın Biarritz kentinde düzenlenen G7 Zirvesi'nin ikinci gününde ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna krizine ilişkin dikkat çekici bir çıkış yaptı. Trump, Rusya'nın Kırım'ı ilhakı ve doğu Ukrayna'daki savaşın ardından Kiev'e destek konusunda yeni bir teklif sundu. Ancak bu teklifin bir bedeli olduğu belirtiliyor. Avrupalı liderler, Trump'ın Ukrayna'ya yönelik daha önceki mesafeli tutumunun aksine, bu kez daha yapıcı bir dil kullanmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti.
Gelişmenin arka planı
G7 Zirvesi'nin odak noktalarından biri olan Ukrayna dosyasında Trump, ABD'nin Ukrayna'ya askeri yardım sağlamaya devam edeceğini ancak Avrupa ülkelerinin de bu yükü daha adil paylaşması gerektiğini vurguladı. Trump'ın 'zeytin dalı' olarak nitelenen bu çıkışı, aslında Ukrayna'ya verilen desteğin Avrupalı müttefikler tarafından artırılmasını şart koşuyor. ABD Başkanı, 'Ukrayna'yı yalnız bırakmayacağız, ancak Avrupa'nın da üzerine düşeni yapması gerek' ifadelerini kullandı.
Avrupalı liderler, Trump'ın bu açıklamasını olumlu karşıladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 'ABD'nin Ukrayna konusundaki kararlılığı memnuniyet verici. Ancak bu kararlılığın somut adımlarla desteklenmesi gerekiyor' dedi. Almanya Başbakanı Angela Merkel ise Ukrayna'daki ateşkesin sağlanması için Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi gerektiğini yineledi.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump'ın bu hamlesi, ABD'nin Ukrayna politikasında bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. Zira Trump yönetimi, özellikle Rusya ile ilişkilerde daha pragmatik bir çizgi izlemekle eleştiriliyordu. Ancak uzmanlar, Trump'ın bu teklifinin arkasında ABD'nin Avrupa'daki askeri yükünü azaltma isteğinin yattığını belirtiyor. Öte yandan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin Moskova ile müzakere masasına oturma konusunda istekli olması, Trump'ın bu adımını daha anlamlı kılıyor.
Analistler, Trump'ın Ukrayna'ya yönelik bu yeni yaklaşımının, 2020 başkanlık seçimleri öncesinde Amerikan kamuoyuna 'dış politikada başarı' olarak sunulabileceğine dikkat çekiyor. Ancak Rusya'nın Kırım'ı ilhakı ve Donbas'taki savaşın devam etmesi, bu çabaların başarı şansını sınırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Ukrayna'ya yönelik bu hamlesi, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve Kırım Tatarlarının durumu açısından önem taşıyor. Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklemekte ve Kırım'ın ilhakını tanımamaktadır. ABD'nin Ukrayna'ya desteğini sürdürmesi, Türkiye'nin bu hassas dengedeki pozisyonunu güçlendirebilir. Ayrıca, ABD ile Türkiye arasındaki S-400 krizi ve F-35 programından çıkarılma sürecinde, Trump'ın Avrupa'daki angajmanlarını artırması, Ankara'nın Washington'la ilişkilerinde elini güçlendirebilir. Ancak Trump'ın Avrupa'dan daha fazla yük paylaşımı talep etmesi, Türkiye gibi NATO müttefiki bir ülkenin de sorumluluklarını artırabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin hem Ukrayna hem de Rusya ile ilişkilerinde ince bir denge politikası izlemesini gerektiriyor.
