ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in itirazlarına rağmen Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışına verdiği desteği yineledi. Beyaz Saray'daki bir kabine toplantısında konuşan Trump, Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesinin iki ülke ilişkileri açısından önemli olduğunu vurguladı. Bu açıklama, Ankara ile Washington arasında savunma işbirliğinin yeniden canlanabileceğine dair sinyaller olarak yorumlandı.
Trump'ın Açıklamaları ve Arka Plan
Trump, toplantı sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Türkiye'ye F-35 satmak istiyorum. Onlar iyi bir müşteri, iyi bir müttefik" ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD'nin Türkiye'yi F-35 programından çıkardığı 2019 yılından bu yana en üst düzey yetkiliden gelen en net destek sinyali oldu. Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle programdan çıkarılmış ve yerli üretimde pay sahibi olan Türk şirketleri de süreçten olumsuz etkilenmişti.
Trump'ın bu açıklaması, yönetiminin Türkiye ile savunma alanında işbirliğini güçlendirme arzusunu gösteriyor. Ancak bu hamle, Kongre'de ve özellikle İsrail yanlısı lobi gruplarında ciddi bir muhalefetle karşılaşabilir. İsrail, Türkiye'nin F-35'e sahip olmasının bölgedeki güç dengesini değiştirebileceği endişesini uzun süredir dile getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İsrail, Yunanistan ve NATO Dengesi
İsrail'in karşı çıkışının temelinde, Türkiye'nin F-35'lerle birlikte bölgedeki hava üstünlüğünü artırabileceği ve özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları üzerindeki nüfuzunu güçlendirebileceği endişesi yatıyor. Tel Aviv yönetimi, bu satışın gerçekleşmemesi için Kongre'deki müttefikleri üzerinden baskı kurmaya çalışıyor. Ayrıca Yunanistan'ın da Türkiye'ye F-35 satışına şiddetle karşı çıktığı biliniyor; Atina, bu durumun Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri dengeleri bozacağını savunuyor.
NATO cephesinde ise Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, ittifak içindeki dayanışmayı güçlendirebilir. Ancak Rusya'ya ait S-400 sistemlerinin hâlâ Türk envanterinde olması, bu sürecin önündeki en büyük engel olarak duruyor. ABD yasaları, S-400'lerin yanında F-35 bulundurulmasına izin vermiyor. Trump yönetiminin bu konuda nasıl bir çözüm bulacağı merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikası ve savunma sanayii açısından son derece önemli bir fırsat niteliği taşıyor. F-35'lerin envantere girmesi, Türk Hava Kuvvetleri'nin modernizasyonunu hızlandırırken, bölgesel caydırıcılığı da artıracaktır. Ayrıca Türk savunma sanayii firmalarının programa yeniden dahil olması, milyarlarca dolarlık üretim payını ve teknoloji transferini beraberinde getirebilir. Ancak sürecin önündeki S-400 engeli, Türkiye'nin Rusya ile ilişkilerinde yeni bir denge kurmasını gerektiriyor. Ankara'nın bu konuda atacağı adımlar, hem ABD ile ilişkilerin geleceğini hem de NATO içindeki konumunu belirleyecek. Trump'ın bu çıkışı, Ankara için stratejik bir pencere aralıyor; ancak Kongre süreci ve İsrail'in etkisi bu fırsatın kaçmasına neden olabilir.
