ABD Başkanı Donald Trump, İran ile artan gerilimin ortasında Çarşamba günü Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, Mayıs ayı enflasyon verilerine ilişkin bir soruya verdiği cevapla ekonomi çevrelerini şaşkına çevirdi. Trump, gazetecilerin ısrarlı soruları üzerine "Enflasyonu seviyorum" ifadesini kullandı. Bu sözler, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı ve tedarik zinciri krizlerinin ardından yüksek enflasyonla boğuşan Amerikan halkı için adeta bir şok etkisi yarattı. Başkan, sözlerine "Fiyatlar yükseliyor, bu harika bir şey" diyerek devam edince piyasalarda kısa süreli bir satış dalgası yaşandı. Trump'ın bu açıklaması, seçim öncesi dönemde ekonomik göstergeleri manipüle etme çabası olarak yorumlandı.
Gelişmenin arka planı
Olay, Trump'ın İran'a karşı askeri operasyon sinyali verdiği haftaya denk geldi. Başkan, savaş ekonomisi ortamında enflasyonun hızlanmasını 'olumlu' bir gelişme olarak nitelendirdi. Oysa Mayıs ayı enflasyon verileri, yıllık bazda %4.5 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşmişti. Özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, düşük gelirli haneleri zorluyor. Beyaz Saray sözcüsü daha sonra açıklamayı yumuşatmaya çalışsa da, Trump'ın 'enflasyon aşığı' imajı sosyal medyada hızla yayıldı.
Ekonomistler, başkanın bu sözlerinin seçim kampanyası stratejisinin bir parçası olduğunu düşünüyor. Trump, bir yandan faiz indirimleri için Fed'e baskı yaparken, diğer yandan da enflasyonu 'büyümenin doğal bir sonucu' olarak göstermeye çalışıyor. Ancak bu yaklaşım, özellikle emekliler ve sabit gelirliler arasında tepki çekiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump'ın enflasyonu 'sevmesi', küresel piyasalarda da yankı buldu. Petrol fiyatları İran savaşı riskiyle yükselirken, dolar endeksi değer kazandı. Gelişmekte olan ülkeler ise ABD enflasyonunun yarattığı dolar likiditesi sıkışıklığından endişe ediyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve diğer merkez bankaları, ABD'nin agresif para politikasının kendi ekonomilerine etkisini yakından izliyor. Uzmanlar, bu açıklamanın ABD'nin küresel ekonomik istikrar konusundaki güvenilirliğini zedelediği görüşünde. Dünya Bankası ve IMF gibi kuruluşlar, Trump yönetiminin enflasyonla mücadelede tutarsız tutum sergilediğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye için çift yönlü bir risk anlamına geliyor. Birincisi, Trump'ın enflasyonu teşvik eden söylemi, ABD Merkez Bankası'nı faizleri daha da artırmaya itebilir. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak TL'de değer kaybına yol açabilir. İkincisi, ABD-İran savaşı riskinin artması, Türkiye'nin enerji ithalatını ve Orta Doğu'daki istikrarı olumsuz etkileyecektir. Türkiye halihazırda yüksek enflasyonla mücadele ederken, ABD kaynaklı bu ek baskılar, Merkez Bankası'nın elini zorlaştırabilir. Dolayısıyla Trump'ın bu sözleri, kriz döneminde istikrar arayan Türkiye için uyarıcı bir işarettir.
