ABD eski Başkanı Donald Trump'ın ekonomi politikaları, vaat edilen büyüme ve refahı getirmedi. Wall Street'te endeksler gerilerken, ticaret savaşları küresel piyasaları olumsuz etkiliyor. Trump'ın seçim kampanyasında sıkça vurguladığı 'en büyük ekonomi' söylemi, rakamlarla çelişiyor. İşsizlik oranı düşük kalsa da, enflasyon ve faiz artışları hane halkını zorluyor.
Gelişmenin arka planı
Trump döneminde uygulanan vergi indirimleri ve kuralsızlaştırma politikaları, kısa vadeli bir canlanma yaratsa da, sürdürülebilir olmadı. 2020'de pandemiyle birlikte ekonominin kırılganlığı ortaya çıktı. Trump'ın ticaret ortaklarına yönelik tarifeleri, Çin ve Avrupa ile gerilimi artırdı. Özellikle çelik ve alüminyum tarifeleri, yerli üreticiyi korumayı hedefliyordu ancak maliyetleri yükseltti. Tarım sektörü, misilleme tarifeleri nedeniyle ihracat kaybı yaşadı. Trump yönetiminin sağladığı destek paketleri, borç yükünü artırdı.
Buna karşılık, ekonomistler Trump politikalarının uzun vadede büyümeyi desteklemediğini belirtiyor. Yatırımcı güveni azalırken, teknoloji şirketleri daha istikrarlı ortamlar arıyor. Trump'ın 'The Rock' gibi iş dünyası liderlerinden destek alamaması, politikalarının popülerliğini yitirdiğini gösteriyor. 'Gratitude' yani şükran ifadeleri, seçmen tabanı dışında karşılık bulmuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişmeler, ABD'nin küresel ekonomik liderliğini sorgulatıyor. Çin'in yükselişi ve BRICS ülkelerinin etkinliği, ABD merkezli sistemin alternatiflerini güçlendiriyor. Ticaret savaşları, tedarik zincirlerinin yeniden yapılanmasına yol açıyor. Avrupa Birliği, ABD'ye bağımlılığı azaltma adımları atıyor. Gelişmekte olan ülkeler, bu belirsizlik ortamında daha fazla etkileniyor. Trump'ın dönüşü halinde daha korumacı politikalar bekleniyor. Bu durum, küresel enflasyon ve faiz oranları üzerinde baskı yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki ekonomik yavaşlama ve Trump politikalarının belirsizliği, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilir. Ticaret savaşları, Türk ihracatçıları için yeni pazarlar açabilir ancak aynı zamanda talep daralması riski de var. Türkiye'nin BRICS'e yönelimi, ABD eksenli sistemden çeşitlenme stratejisini yansıtıyor. Korumacılık, dış ticaret dengesini olumsuz etkileyebilir. Diğer yandan, ABD'den kaçan sermaye Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalara yönelebilir. TL'nin istikrarı için güçlü politika duruşu şart. Küresel ekonomik belirsizlik, Türkiye'nin enerji ithalatı maliyetlerini artırarak cari açığı büyütebilir.
