ABD'de Donald Trump yönetiminin İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), yasal göçmenlik yollarını daraltmaya yönelik yeni bir düzenleme taslağı hazırladı. Taslak, çalışma izinlerine yönelik geniş kapsamlı kısıtlamalar öngörüyor. Planın hayata geçmesi halinde, sığınmacılar, geçici koruma statüsü sahipleri ve bazı yeşil kart başvuru sahipleri dahil olmak üzere yüz binlerce kişinin çalışma hakkı kısıtlanacak. DHS, teklifi resmen yayımlamadı ancak sızdırılan belgelere göre, hedef “yasal göç yollarının kötüye kullanılmasını önlemek” olarak belirtiliyor. Uzmanlar, bu adımın ABD iş gücü piyasasında ciddi daralmaya yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Düzenlemenin ayrıntıları
Sızdırılan DHS taslağına göre, yeni düzenleme çalışma izni başvuru sürecinde “ekonomik fayda” testi getiriyor. Buna göre, göçmenlerin çalışma izni alabilmesi için ABD iş piyasasına net katkı sağladığını kanıtlaması gerekecek. Ayrıca, sığınmacıların çalışma izni başvurusu yapabilmesi için dava sürecinin belirli bir aşamaya gelmesi şartı aranacak. Halen sığınma başvurusundan 150 gün sonra çalışma izni alınabilirken, yeni kuralla bu sürenin 180 güne çıkarılması ve ek belgeler talep edilmesi planlanıyor.
Geçici koruma statüsü (TPS) sahiplerine yönelik de kısıtlamalar getiriliyor. TPS sahiplerinin çalışma izni yenileme başvuruları, ülkelerindeki durumun “geçici olarak” değiştiği gerekçesiyle reddedilebilecek. DHS, bu statüdeki kişi sayısını azaltmak için listeyi daraltmayı hedefliyor. Ayrıca, yeşil kart başvurusu yapan bazı kategorilerdeki kişilerin çalışma izni alması zorlaştırılacak. Özellikle iş temelli yeşil kart başvurularında, başvuru sahibinin ABD'de bulunma koşulu daha sıkı hale getirilecek.
Küresel ve bölgesel boyut
Bu düzenleme, ABD'nin son yıllarda uyguladığı en katı yasal göç politikalarından biri olarak değerlendiriliyor. Trump yönetimi daha önce de seyahat yasağı, sığınma hakkının kısıtlanması ve sınır duvarı gibi adımlarla göçü sınırlandırmıştı. Yeni hamle, yasal göç yollarını da hedef alarak “Amerika Birinci” politikasının iş gücü piyasasına yansıması olarak görülüyor.
Düzenlemenin, özellikle Latin Amerika ve Asya ülkelerinden ABD'ye yönelik yasal göç akışını ciddi şekilde etkilemesi bekleniyor. Meksika ve Orta Amerika ülkelerinden gelen sığınmacıların büyük bölümü, çalışma izni olmadan geçimini sağlamakta zorlanıyor. Uzmanlar, bu kısıtlamaların kaçak göçü artırabileceği ve insan kaçakçılığını körükleyebileceği konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin yasal göçmenlere yönelik bu yeni kısıtlamaları, Türkiye’den ABD’ye iş veya eğitim amacıyla gitmek isteyen vatandaşları doğrudan etkileyebilir. Özellikle H-1B vizesi gibi iş temelli yollarla ABD’de çalışmayı planlayan Türk profesyoneller, daha sıkı koşullarla karşılaşabilir. Ayrıca, Türkiye’deki istikrarsızlık veya ekonomik zorluklar nedeniyle ABD’ye sığınma başvurusu yapanların çalışma izni alması zorlaşabilir. Küresel ölçekte, bu politikalar vasıflı iş gücünün ABD dışındaki ülkelere (Kanada, Almanya gibi) yönelmesine yol açabilir. Türkiye, bu bağlamda kendi yetenekli iş gücünü çekmek için daha cazip politikalar geliştirme fırsatı bulabilir.
