ABD Başkanı Donald Trump'ın 2027 mali yılı için Kongre'ye sunduğu bütçe teklifi, düşük gelirli yaşlı vatandaşlara yönelik bir istihdam eğitim programını tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor. Programın sona ermesi, halihazırda gıda yardımı ve sağlık sigortası kapsamında daha sıkı çalışma şartlarının uygulamaya konulduğu bir döneme denk geliyor. Bu gelişme, özellikle 55 yaş üstü düşük gelirli bireyler için iş bulma ve sosyal güvenlik ağına erişim konusunda ciddi zorluklar yaratabilir.
Programın detayları ve kesinti boyutu
Senior Community Service Employment Program (SCSEP) olarak bilinen bu federal program, 55 yaş ve üzeri düşük gelirli bireylere toplum hizmeti kuruluşlarında yarı zamanlı, asgari ücretle iş deneyimi sağlıyor. Katılımcılar, elde ettikleri gelirle geçimlerini sağlarken aynı zamanda mesleki beceriler kazanarak kalıcı işlere yönlendiriliyor. Program şu anda yaklaşık 42 bin yaşlı yetişkine hizmet veriyor. Trump yönetiminin bütçe teklifinde SCSEP'ye ayrılan 400 milyon dolarlık fon tamamen kesiliyor. Beyaz Saray, programın verimsiz olduğunu ve özel sektör tarafından daha iyi karşılanabileceğini savunurken, eleştirmenler bu kararın en savunmasız yaşlı nüfusu korumasız bıraktığını belirtiyor. Özellikle kırsal bölgelerde ve azınlık topluluklarında yaşayan, sınırlı eğitim ve iş deneyimine sahip bireyler bu durumdan olumsuz etkilenecek. Program kesintisi, 1 Ekim 2026'da başlayacak 2027 mali yılı için öngörülüyor.
Daha sıkı çalışma şartlarıyla eş zamanlı etki
Bütçe kesintisi, halihazırda uygulamaya konulan daha sıkı çalışma şartlarıyla birleşince, düşük gelirli yaşlılar için çifte darbe anlamına geliyor. Geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, Gıda Yardımı Programı (SNAP) ve sağlık sigortası kapsamındaki Medicaid'den yararlanmak için belirli bir süre çalışma veya bir iş arama faaliyetinde bulunma zorunluluğu getirildi. SCSEP'nin kaldırılması, bu kişilerin hem iş bulma hem de temel yardımlara erişim konusunda desteksiz kalmasına yol açacak. Uzmanlar, bu durumun yaşlı yoksulluğunu artırabileceği ve sağlık sorunlarını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. ABD'de 55 yaş üstü nüfusun yaklaşık %8'i yoksulluk sınırının altında yaşarken, bu oran azınlık gruplarında daha da yüksek. Programın sona ermesiyle birlikte birçok yaşlı, alternatif eğitim ve istihdam hizmetlerine erişmekte zorlanacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu bütçe kesintisi doğrudan Türkiye'yi etkilemese de, gelişmiş ülkelerde sosyal devlet anlayışının aşınmasına yönelik küresel bir eğilimi yansıtmaktadır. Türkiye'de de benzer tartışmalar, özellikle emeklilik sisteminde yapılan düzenlemeler ve sosyal yardımlara erişim koşullarının sıkılaştırılması bağlamında gündeme gelmektedir. Yaşlı istihdamı ve sosyal güvenlik ağlarının sürdürülebilirliği, Türkiye'nin de yüzleştiği bir konudur. Bu gelişme, Türkiye'nin sosyal politikalarını şekillendirirken yaşlı nüfusun iş gücüne katılımını artırıcı programlara yatırım yapmasının önemini hatırlatmaktadır. Ayrıca, ABD'deki bu tür kesintilerin küresel ekonomik dalgalanmalara yol açma potansiyeli, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri dolaylı yoldan etkileyebilir.
