Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu Barış Kurulu'nun, Gazze Şeridi'nde bir pilot 'insani bölge' oluşturmayı planladığı bildiriliyor. Middle East Eye'ın haberine göre, plan kapsamında Gazze'nin güneyinde, Mısır sınırına yakın bir alanın insani yardım merkezi olarak düzenlenmesi ve Filistinlilerin bu bölgeye yönlendirilmesi öngörülüyor. Trump'ın eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Robert O'Brien liderliğindeki kurul, İsrail ile Filistin arasında kalıcı barış için yeni bir vizyon geliştirmeye çalışıyor.
Gelişmenin arka planı
Trump yönetimi, 2020'de açıkladığı 'Yüzyılın Anlaşması' ile Filistin sorununa çözüm getirmeyi hedeflemişti. Ancak bu plan, Filistin yönetimi ve uluslararası toplumun büyük bölümü tarafından reddedilmişti. Şimdi Trump'ın kurduğu Barış Kurulu, Gazze'deki insani krizi bahane ederek Filistinlilerin zorla yer değiştirmesine yol açacak bir plan üzerinde çalışıyor. Plana göre, 'insani bölge' ilan edilecek alana Filistinlilerin yerleştirilmesi, ardından bölgenin altyapısının yeniden inşa edilmesi amaçlanıyor. Ancak eleştirmenler, bunun Filistinlileri topraklarından koparmak için bir zemin hazırladığı uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın planı, İsrail ile ilişkileri normalleşen Arap ülkeleri (BAE, Bahreyn, Fas, Sudan) nezdinde dikkatle izleniyor. Suudi Arabistan, Filistin devleti kurulmadan İsrail'le normalleşmeyi kabul etmeyeceğini açıklasa da, bölgedeki dengeler değişiyor. Mısır ve Ürdün, Filistinlilerin topraklarından sürülmesi tehlikesine karşı Trump'ın planına mesafeli duruyor. Avrupa Birliği ise insani bölge adı altında yapılacak herhangi bir zorla yer değiştirme girişimine karşı çıkacağını belirtiyor. Öte yandan, Hamas ve Filistin Yönetimi, bu planı 'etnik temizlik' olarak nitelendiriyor. Planın hayata geçirilmesi halinde bölgede yeni bir çatışma dalgası yaşanabileceği öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını destekleyen bir dış politika izlemektedir. Trump'ın bu planı, Ankara tarafından 'insani bölge' kisvesi altında Filistinlilerin topraklarından koparılmasına yönelik bir girişim olarak değerlendirilebilir. Türkiye, Mısır ve Katar ile birlikte Gazze'ye insani yardım ulaştırmada kritik bir rol oynuyor. Bu planın uygulanması halinde, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzu zayıflayabilir ve Filistinlilerin topraklarına dönüş hakkı ihlal edilmiş olur. Ankara'nın, plana karşı uluslararası kamuoyunda tepki göstermesi ve Filistin yönetimiyle koordinasyonu artırması bekleniyor.
