ABD Kongresi’nde bir komite, eski Başkan Donald Trump’ın “Altın Filo” olarak adlandırılan yeni savaş gemisi programına şüpheyle yaklaşıyor. Komite, bu programın ABD’nin halihazırda zorlanan nükleer enerjili gemi inşa kapasitesini daha da aşırı yükleyebileceği uyarısında bulundu. Özellikle programın merkezindeki dev savaş gemisinin detaylı bir şekilde gözden geçirilmesi talep edildi. Bir kongre üyesi, bu savaş gemilerinin Çin’in taşıyıcı öldürücü füzeleri karşısında savunmasız kalabileceğine dikkat çekti. Trump yönetimi sırasında ortaya atılan bu iddialı donanma modernizasyon planı, şimdi maliyet ve teknolojik uygulanabilirlik açısından yoğun eleştirilere maruz kalıyor.
‘Trump-sınıfı’ Savaş Gemisinin Arkasındaki Vizyon
Trump’ın 2020’de duyurduğu “Altın Filo” konsepti, ABD Donanması’nın 355 gemi hedefine ulaşmasını ve özellikle Pasifik’te Çin’in artan deniz gücüne karşı üstünlük sağlamasını amaçlıyordu. Programın amiral gemisi olarak düşünülen “Trump-sınıfı” savaş gemisi, geleneksel savaş gemilerinden çok daha büyük, ağır zırhlı ve ileri teknoloji silah sistemleriyle donatılmış bir platform olarak tasarlandı. Ancak Pentagon ve Deniz Kuvvetleri, bu tür bir geminin mevcut tersane altyapısıyla inşa edilmesinin zaman ve maliyet açısından büyük zorluklar içerdiğini belirtiyor. Nükleer enerjili uçak gemileri ve denizaltılar inşa eden tersaneler, halihazırda yoğun bir programla çalışırken, yeni bir savaş gemisi sınıfının eklenmesi, teslimat sürelerini geciktirebilir ve mevcut projelerin bütçelerini aşındırabilir.
Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) tahminlerine göre, tek bir “Trump-sınıfı” savaş gemisinin maliyeti 5 ila 8 milyar dolar arasında değişebilir. Bu, Donanma’nın mevcut bütçesine önemli bir yük getirecek. Komite raporunda, programın fizibilitesinin artırılması için öncelikle mevcut gemi inşa programlarının istikrara kavuşturulması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, bu kadar büyük bir geminin bakım ve operasyon maliyetlerinin de dikkate alınması gerektiği ifade ediliyor.
Pasifik’te Stratejik Denge ve Füze Tehdidi
Askeri analistler, Trump-sınıfı savaş gemisinin en büyük zayıflığının, Çin’in geliştirdiği taşıyıcı öldürücü füzeler (carrier-killer missiles) karşısında savunmasız kalması olduğunu belirtiyor. Çin, özellikle DF-21D ve DF-26 balistik füzeleri ile hareketli deniz hedeflerini vurabilme kabiliyetine sahip. Bu füzeler, süpersonik hızları ve manevra yetenekleriyle bilinen Çin’in YJ-18 ve YJ-100 seyir füzeleriyle destekleniyor. ABD Donanması, mevcut uçak gemilerini korumak için Aegis savaş sistemi ve SM-3, SM-6 füzeleri gibi çok katmanlı bir hava savunma ağı kullanıyor. Ancak Trump-sınıfı gibi büyük ve yavaş bir hedefin bu füzelerden kaçması oldukça zor. Uzmanlar, bu geminin devasa boyutunun onu bir “oturan ördek” haline getirebileceğini, Çin’in artan füze stokları karşısında Cayman tipi bir zafiyet yaratacağını öne sürüyorlar.
Öte yandan, Kongre’deki bazı üyeler, bu programın ABD’nin deniz gücü projeksiyonunda önemli bir boşluğu doldurabileceğini savunuyor. Özellikle Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi’nde, Çin’in saldırgan politikalarına karşı caydırıcılık sağlayabileceği iddia ediliyor. Ancak komite, bu tür bir geminin stratejik değerinin, operasyonel riskler ve maliyetlerle dengelenmesi gerektiğini vurguluyor. Planlanan donanma genişlemesinin, Çin’in hızla büyüyen deniz kuvvetlerine karşı etkili olup olmayacağı da ayrı bir tartışma konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-sınıfı savaş gemisi ve Altın Filo programı doğrudan Türkiye’yi hedef almasa da, küresel deniz gücü dengelerini etkilemesi açısından önem taşıyor. ABD’nin Pasifik’te Çin’e karşı attığı bu adımlar, NATO müttefiki olarak Türkiye’nin de içinde bulunduğu ittifak sisteminin kaynak tahsisini etkileyebilir. Ayrıca, ABD’nin deniz gücünü Pasifik’e yoğunlaştırması, Akdeniz ve Karadeniz’de bir güç boşluğu yaratabilir. Bu durum, Türkiye’nin kendi deniz gücü modernizasyonu (örneğin MİLGEM projesi) ve bölgesel caydırıcılık politikaları açısından fırsatlar ve riskler barındırıyor. Özellikle Doğu Akdeniz’deki enerji mücadelesi ve Karadeniz’de Rusya ile yaşanan gerginlikler göz önüne alındığında, Türkiye’nin deniz stratejisini bu gelişmelere göre yeniden değerlendirmesi gerekebilir.
