ABD Başkanı Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın ticaret anlaşmazlığını çözmek üzere anlaştığını ve Kanada'ya uygulanan tarifelerin geçici olarak askıya alındığını duyurdu. Trump, Oval Ofis'te yaptığı açıklamada, iki ülke arasında varılan mutabakatın ardından otomobil sektörüne yönelik tarifelerin 30 gün süreyle durdurulduğunu belirtti. Karar, Kuzey Amerika ticaretinde yaşanan gerilimin ardından geldi ve piyasalarca yakından takip edildi.
Anlaşmanın arka planı
Trump yönetimi, geçtiğimiz haftalarda Kanada ve Meksika'dan yapılan ithalata yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Bu hamle, 2020'de imzalanan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) ruhuna aykırı bulunmuş ve Kanada hükümeti sert tepki göstermişti. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, misilleme olarak ABD'den ithal edilen bazı ürünlere ek vergiler getireceğini açıklamıştı.
İki kaynağın aktardığına göre, müzakerelerdeki en önemli anlaşmazlık noktalarından biri, ABD'nin Kanada yapımı araçlara uyguladığı tarifelerdi. Kanada, otomobil sektörünün entegre yapısına dikkat çekerek, bu tarifelerin hem Kanada hem de ABD ekonomisine zarar vereceğini savundu. Trump ise, ABD'deki işçileri korumak adına bu tarifelerde ısrarcı olmuştu. Ancak yapılan yoğun görüşmeler sonucunda iki lider, karşılıklı tavizler vererek anlaşmaya vardı.
Küresel ticaret ve piyasalara yansıması
Bu gelişme, küresel ticaret savaşlarının tırmandığı bir dönemde yaşanıyor. ABD'nin Çin'e yönelik tarifeleri devam ederken, Kanada ve Meksika ile varılan geçici anlaşma, Kuzey Amerika'daki tedarik zincirlerinin rahatlamasına neden oldu. Uzmanlar, bu kararın borsalarda olumlu karşılandığını ve otomotiv hisselerinde yükselişe yol açtığını belirtiyor.
Anlaşmanın geçici olması, önümüzdeki 30 gün içinde kalıcı bir çözüme ulaşılacağı anlamına gelmiyor. Ticaret uzmanları, ABD'nin ulusal güvenlik gerekçesiyle tarifeleri sürdürme ihtimalinin hala masada olduğunu ifade ediyor. Öte yandan, AB'nin de ABD'ye karşı misilleme tarifeleri hazırladığı konuşulurken, bu anlaşmanın diğer müzakerelere örnek teşkil edip etmeyeceği merak ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kanada anlaşması, küresel ticaret savaşlarının yumuşama sinyali olarak okunabilir. Türkiye, ihracatının önemli bir bölümünü AB ülkelerine yaparken, ABD'nin tarife politikaları küresel tedarik zincirlerini etkileyebiliyor. Bu gelişme, otomotiv sektöründe Türkiye'nin de dahil olduğu tedarik ağlarına olumlu yansıyabilir. Ancak Türkiye'nin asıl gündemi, ABD ile olan ticari ilişkileri ve olası yaptırım kararları. Bu anlaşmanın, ABD'nin müttefikleriyle ticari gerilimleri azaltma eğiliminde olduğunu göstermesi, Ankara-Washington hattındaki ekonomik diyaloğa da olumlu katkı sağlayabilir. Yine de geçici bir anlaşma olduğu için kalıcı sonuçlar doğurmayacağı unutulmamalı.
