Donald Trump'ın Washington DC'de şehir silüetini kökten değiştirecek 76 metre (250 fit) yüksekliğinde bir anıtkemer inşa etme planı, perşembe günü kilit bir federal komisyondan ön onay aldı. Ulusal Başkent Planlama Komisyonu (NCPC), kamuoyundan gelen ezici muhalefete rağmen projeyi ilke olarak onayladı, ancak nihai kararı ileri bir tarihe erteledi. Trump'ın başkanlık kütüphanesinin bir parçası olarak tasarlanan ve kendisine ait bir sembol olarak nitelendirilen yapı, ABD'nin başkentinin tarihi silüetiyle uyum konusunda tartışma yarattı.
Projenin arka planı ve detayları
Planlanan anıtkemer, Trump'ın başkanlık kütüphanesi kompleksinin merkezinde yer alacak ve Washington Anıtı'ndan sonra şehrin en yüksek ikinci yapısı olacak. NCPC, başvuruyu 8'e 1 oyla onayladı; sadece Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in atadığı üye ret oyu kullandı. Komisyon üyeleri, projenin tasarım ve çevresel incelemelerinin tamamlanmasının ardından kesin kararı vereceklerini belirtti.
Bölge sakinleri ve tarihi koruma grupları, kemerin Ulusal Alışveriş Merkezi'nin (National Mall) görünümünü bozacağı ve bölgenin tarihi dokusuna aykırı olduğu gerekçesiyle karşı çıkıyor. Kamuoyu yoklamalarına göre, Washington sakinlerinin yüzde 70'inden fazlası projeye karşı çıkıyor. Ancak Trump destekçileri, kemerin eski başkanın mirasını onurlandıran sembolik bir yapı olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve ulusal boyut
Proje, Amerikan başkentinin mimari karakteri ve federal bölgenin planlama süreçleri konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Eleştirmenler, Trump'ın federal bir proje olarak finanse edilmesi muhtemel anıtkemerin başkenti kişisel bir marka haline getirme girişimi olduğunu söylüyor. NCPC'nin ön onayı, projenin ilerleyişinde önemli bir adım olsa da, nihai inşaat için Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve Ulusal Park Servisi'nden (NPS) ayrıca izin alması gerekiyor. Ayrıca Kongre'nin bütçe onayı da gerekebilir.
Kemerin inşasının, özellikle başkentin silüetini ve tarihi alanları korumakla görevli kurumlar arasında uzun soluklu hukuki mücadelelere yol açması bekleniyor. Benzer büyüklükteki projelerin ortalama 10 yıl sürdüğü düşünüldüğünde, anıtkemerin tamamlanmasının 2030'ları bulabileceği tahmin ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Washington anıtkemer projesi doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD iç siyasetindeki kutuplaşma ve sembolik yapıların siyasi amaçlarla kullanımına ilişkin bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, özellikle başkent Ankara'da benzer büyük anıt projeleriyle gündeme gelmiş, bu tür yapıların kent silüeti ve kamusal alan kullanımı üzerindeki etkileri tartışılmıştı. Ayrıca, Trump'ın seçim kampanyası döneminde vaat ettiği bu projenin ilerlemesi, eski başkanın 2024 seçimleri öncesinde siyasi gündemi belirleme çabasının bir parçası olarak değerlendirilebilir. ABD'deki bu tür gelişmeler, Türk dış politikasının Amerikan iç siyasetine duyarlılığı açısından takip edilmelidir.
