Kosova'nın başkenti Priştine'de binlerce kişi, eski Devlet Başkanı Hashim Thaçi'nin savaş suçlarından mahkum edilmesini protesto etti. Kosova Özel Mahkemesi'nin Thaçi'yi cinayet, işkence ve yasadışı gözaltından suçlu bulmasının ardından, beraat beklentisiyle toplanan kalabalık sessizlik içinde dağıldı; bir grup protestocu ise Avrupa Birliği misyonu önünde çevik kuvvet polisiyle çatıştı.
Mahkeme Kararı ve Suçlamalar
Lahey merkezli Kosova Özel Mahkemesi, 1998-1999 yıllarında Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) saflarında işlenen savaş suçlarına ilişkin davada Hashim Thaçi'yi suçlu buldu. Mahkeme, Thaçi'nin cinayet, işkence ve yasadışı gözaltı suçlarından sorumlu olduğuna hükmetti. Karar, yıllardır devam eden yargı sürecinin ardından açıklandı ve Kosova'da büyük yankı uyandırdı.
Thaçi, 2020 yılında görevinden istifa ederek Lahey'de yargılanmayı kabul etmişti. Kosova Özel Mahkemesi, Kosova yasalarına göre kurulmuş ancak uluslararası yargıçlar ve savcılarla çalışan bir mahkeme. Mahkeme, UÇK üyelerinin Sırp güçlerine karşı savaşırken işlediği iddia edilen suçları soruşturuyor. Thaçi, suçlamaları reddediyordu ve beraat bekliyordu.
Priştine'de Protestolar ve Arbede
Priştine'de mahkeme kararını bekleyen binlerce kişi, Thaçi'nin beraat edeceğine inanıyordu. Karar açıklandığında kalabalık sessizliğe büründü ve dağılmaya başladı. Ancak bir grup protestocu, Avrupa Birliği'nin Kosova'daki misyonu olan EULEX binasına yürüdü. Burada çevik kuvvet polisiyle arbede yaşandı. Polis, göstericileri dağıtmak için biber gazı kullandı. Olaylarda yaralananlar olduğu bildirildi ancak resmi bir açıklama yapılmadı.
Protestocular, mahkemenin adil yargılama yapmadığını ve Kosova'nın bağımsızlık mücadelesini mahkum ettiğini savundu. EULEX misyonu, Kosova'da hukukun üstünlüğünü desteklemek amacıyla faaliyet gösteriyor. Göstericiler, AB'nin Kosova'ya yönelik tutumunu protesto etti.
Bölgesel ve Uluslararası Yansımalar
Kosova Özel Mahkemesi'nin kararı, Balkanlar'da hassas dengeleri yeniden gündeme getirdi. Sırbistan, kararı memnuniyetle karşıladı ve Thaçi'nin suçlu bulunmasının adalet yerini bulduğunu gösterdiğini belirtti. Sırp yetkililer, UÇK'nın savaş suçları işlediğini uzun süredir savunuyordu. Kosova'da ise karar, ulusal kahraman olarak görülen Thaçi'ye yönelik desteğin bir kısmını sarstı. Kosova Başbakanı Albin Kurti, kararı saygıyla karşıladıklarını ancak temyiz yolunun açık olduğunu söyledi.
AB ve ABD, mahkemenin bağımsızlığına vurgu yaparak karara saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Ancak Kosova'da bazı siyasetçiler, mahkemenin etnik temelli olduğunu ve Sırp suçlarını görmezden geldiğini öne sürdü. Bu görüş, protestoların ana motivasyonlarından biriydi.
Uluslararası hukuk açısından karar, savaş suçlarının cezasız kalmaması yönünde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak Balkanlar'da etnik gerilimleri artırma riski taşıyor. Kosova ile Sırbistan arasındaki normalleşme süreci, bu kararla yeni bir sınavdan geçecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olarak Balkanlar'da istikrarı önemsiyor. Thaçi kararı, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri gözetme politikasını zorlaştırabilir. Türkiye, Kosova ile güçlü tarihi ve kültürel bağlara sahip; aynı zamanda Sırbistan ile ilişkilerini de geliştirmeye çalışıyor. Karar sonrası Kosova'daki protestolar, bölgede yeni bir istikrarsızlık dalgası yaratabilir. Türkiye'nin, tarafları diyaloga teşvik etmesi ve EULEX misyonuna desteğini sürdürmesi bekleniyor. Ayrıca, savaş suçları konusundaki uluslararası mutabakat, Türkiye'nin de savunduğu bir ilke. Ancak Kosova'daki sokak olayları, Türkiye'nin bölgedeki yatırımları ve güvenlik çıkarları için risk oluşturuyor.
