ABD'nin Tennessee eyaleti, sinema ve dizi endüstrisinin devlerinden Paramount'u Kaliforniya'dan çıkarmak için agresif bir kampanya yürütüyor. Eyalet yetkilileri, şirketlere sundukları vergi indirimleri, altyapı yatırımları ve nitelikli işgücü avantajlarıyla Hollywood'un kalbinin Nashville'e taşınmasını hedefliyor. Bu hamle, Kaliforniya'nın yüksek maliyetleri ve iş dostu olmayan düzenlemeleri nedeniyle birçok şirketin eyaletten ayrılmaya başladığı bir döneme denk geliyor. Tennessee'nin bu çabası, Amerikan ekonomisinde eyaletler arası rekabetin yeni bir boyut kazandığını gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Tennessee, son yıllarda Amazon, Facebook ve diğer büyük teknoloji şirketlerini de bünyesine katmayı başarmıştı. Şimdi ise gözünü eğlence sektörüne dikmiş durumda. Eyalet valisi Bill Lee, geçtiğimiz aylarda yaptığı bir konuşmada "Kaliforniya'nın kaybı, Tennessee'nin kazancıdır" diyerek şirketlere açık bir davet göndermişti. Tennessee'nin sunduğu pakette, film ve televizyon prodüksiyonları için yüzde 30'a varan vergi indirimleri, stüdyo kurulumu için uygun araziler ve eyaletin ünlü müzik endüstrisiyle sinerji yaratma fırsatı bulunuyor. Ayrıca, eyaletin düşük yaşam maliyeti ve sendikasız işgücü piyasası da şirketler için çekici faktörler arasında.
Paramount, geçtiğimiz yıl Los Angeles'taki büyük stüdyo kompleksinin bir bölümünü satmayı düşündüğünü açıklamıştı. Şirket yöneticileri, uzaktan çalışma kültürünün yaygınlaşmasıyla birlikte merkezi bir ofise olan ihtiyacın azaldığını belirtiyor. Tennessee ise tam bu noktada devreye girerek şirketin sadece yeni bir merkez değil, aynı zamanda yaratıcı bir ekosistem bulmasını teklif ediyor. Nashville, country müziğin başkenti olarak bilinse de, son yıllarda film ve dizi prodüksiyonlarında da dikkat çekici bir büyüme yaşıyor. Kentteki stüdyo altyapısı ve teknik ekipman yatırımları, büyük prodüksiyonlar için yeterli düzeye ulaştı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, sadece iki eyalet arasındaki bir rekabet olmaktan öte, Amerikan ekonomisinin yeniden yapılanma sürecinin bir yansıması. Kaliforniya, uzun yıllar boyunca yenilikçilik ve yaratıcılığın merkezi olarak kabul edildi. Ancak son on yılda artan yaşam maliyetleri, ev fiyatlarındaki astronomik artış ve yüksek işsizlik oranları, şirketleri daha uygun maliyetli bölgelere taşınmaya zorluyor. Texas, Florida ve Tennessee gibi eyaletler, düşük vergiler ve daha az düzenleme ile şirketleri kendine çekiyor. Bu durum, federal hükümetin de dikkatini çekmiş durumda; bazı politikacılar eyaletler arası bu rekabetin ülke ekonomisinde eşitsizlikleri artırdığını savunuyor.
Paramount'un Kaliforniya'dan ayrılması, Hollywood'un geleneksel merkez konumunu sarsacak ve sektörde domino etkisi yaratabilir. Benzer şekilde, diğer büyük stüdyolar da maliyetleri düşürmek ve esnek çalışma koşullarından yararlanmak için farklı eyaletlere göz atıyor. New Mexico, Georgia ve Louisiana da geçmişte film prodüksiyonları için cazip teşvikler sunarak önemli yatırımlar almıştı. Ancak Tennessee'nin bu konudaki yeni atılımı, eyaletin sadece bir müzik merkezi değil, aynı zamanda bir medya üssü olma hedefini ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel eğilimler açısından önemli ipuçları barındırıyor. Eyaletlerin şirketleri çekmek için vergi teşvikleri ve altyapı yatırımları yapması, Türkiye'nin yerel yönetimlerinin de yatırım çekme stratejilerine örnek olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin film ve dizi sektörü, son yıllarda uluslararası alanda büyük başarı elde etti. Bu bağlamda, ülkenin yaratıcı endüstrilere yönelik teşviklerini artırması ve küresel ölçekte rekabetçi bir konum elde etmesi, ekonomik çeşitlilik açısından faydalı olabilir. Türk yapım şirketleri, benzer bir modele dayanarak yurtdışına açılma ve ülkeyi bir prodüksiyon merkezi haline getirme fırsatını değerlendirebilir.
