Temsilciler Meclisi'nde salı günü yaşanan gerilim, ABD'nin Lübnan politikası üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Michigan Temsilcisi Demokrat Rashida Tlaib, Beyrut'taki büyük patlamaların ardından başkanlık yetkilerini sınırlamayı amaçlayan bir savaş yetkileri kararını oylamaya sundu. Ancak bu hamle, hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler arasında tepki çekti. Tlaib, İsrail-Lübnan sınırındaki gerilime atıfta bulunarak, başkanın askeri güç kullanımının anayasaya aykırı olduğunu savundu. Meclis Başkanı Mike Johnson, kararın acil olmadığını belirterek oylamayı engellemeye çalıştı, ancak Tlaib'in ısrarlı tutumu tansiyonu yükseltti.
Gelişmenin Arka Planı
Tlaib'in söz konusu kararı, 1973 Savaş Yetkileri Yasası'na dayanıyor. Bu yasa, başkanın kongre onayı olmadan 60 günden fazla askeri operasyon yürütmesini kısıtlıyor. Ancak Beyrut'taki 4 Ağustos 2020 patlamaları ve sonrasında Lübnan'daki istikrarsızlık, Washington'da farklı yorumlara yol açtı. Tlaib, başkanın Lübnan'daki ABD varlığını meşru müdafaa kapsamında genişlettiğini iddia ederek, bu yetkinin gasp edildiğini öne sürdü.
Oylama öncesinde yapılan tartışmalar oldukça çekişmeli geçti. Cumhuriyetçi liderler, Tlaib'i 'aşırı sol' ve 'İsrail karşıtı' olarak suçlarken, bazı Demokratlar da kararın zamanlamasını sorguladı. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Michael McCaul, 'Bu karar, müttefikimiz İsrail'in güvenliğini tehlikeye atar' diyerek karşı çıktı. Tlaib ise 'Savaş yetkileri kongrenindir, başkanın değil' diyerek kararlılığını sürdürdü.
Oylama sonucu henüz netleşmemiş olsa da, analistler bu hamlenin Tlaib'in Filistin yanlısı duruşunu pekiştirdiğini ve 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti içindeki ayrışmaları derinleştirdiğini belirtiyor. Öte yandan, Beyrut'taki patlamaların sorumluluğu henüz tam olarak belirlenemezken, bölgedeki ABD varlığı tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, sadece ABD iç siyasetini değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki dengeleri de etkileyebilir. Lübnan, Hizbullah'ın etkili olduğu bir ülke olarak İsrail için kritik öneme sahip. ABD'nin Lübnan politikası, İran'ın bölgedeki nüfuzuyla da doğrudan bağlantılı. Tlaib'in kararı, başkanlık yetkilerini kısıtlarken, ABD'nin İsrail'e verdiği desteği dolaylı olarak sorguluyor. Bu durum, hem Demokratların İsrail ile ilgili ayrışmasını derinleştiriyor hem de Cumhuriyetçilerin daha agresif bir dış politika çağrılarını güçlendiriyor.
Analistler, benzer bir savaş yetkileri kararının 2019'da Yemen için de gündeme geldiğini, ancak o dönemde başkan Trump'ın vetosuyla karşılaştığını hatırlatıyor. Tlaib'in kararı da benzer bir akıbete uğrayabilir. Ancak bu kez, patlamaların ardından Lübnan'da kamuoyu hassasiyeti, karara farklı bir boyut kazandırıyor. Özellikle Arap dünyasında, Tlaib'in girişimi, ABD'nin bölgedeki askeri varlığına yönelik sorgulamaları artırabilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD müttefiki ülkeler, bu tür kararların Lübnan'daki Hizbullah'ın elini güçlendirebileceği endişesini taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. ABD Kongresi'ndeki bu tartışma, Türkiye'nin bölgesel politikaları açısından iki açıdan önemli: Birincisi, ABD'nin Lübnan'daki askeri varlığının kısıtlanması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetlerini dolaylı olarak etkileyebilir. İkincisi, Tlaib gibi Filistin yanlısı bir ismin öne çıkması, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde yeni bir döneme işaret edebilir. Ancak kararın yasalaşması düşük ihtimal görünüyor; aksi halde, Ankara'nın NATO müttefikiyle ilişkilerinde yeni bir gerilim alanı doğabilir. Türkiye'nin Lübnan'daki siyasi dengeyi gözeten bir yaklaşım sergilemesi bekleniyor.
