ABD Temsilciler Meclisi, Ukrayna'ya yönelik askeri yardım paketini Çarşamba günü oylamaya taşıyan kritik bir prosedür adımını 218-204 oyla geçerek, Başkan Donald Trump'ın Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yönelik politikasına ve Kiev'e verdiği desteği geri çekme kararına karşı önemli bir darbe vurdu. Altı Cumhuriyetçi Partili üyenin Demokratlarla birlikte oy kullanması, Trump'ın kendi partisi içinde bile Ukrayna konusunda artan bir memnuniyetsizlik olduğunu gösterdi. Bu oylama, üç aydır Kongre'de bekleyen 60 milyar dolarlık yardım paketinin önünü açıyor. Paket, Ukrayna'nın savunma ihtiyaçları için mühimmat, hava savunma sistemleri ve lojistik destek sağlamayı hedefliyor.
Oylamanın arka planı ve siyasi yansımaları
Oylama, Trump'ın Şubat ayında yönetiminin Ukrayna'ya yönelik askeri yardımı durdurma kararının ardından geldi. Beyaz Saray, bu kararı Avrupa'nın daha fazla katkı sağlaması gerektiği gerekçesiyle savunurken, Kongre'deki birçok üye bunun Rusya'ya karşı Ukrayna'yı zayıflattığını savunuyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, yardım paketini oylamaya taşımayı reddetmişti ancak artan baskılar ve Ukrayna'nın sahada yaşadığı zorluklar karşısında geri adım attı. Johnson, "Ukrayna'nın ayakta kalması ABD'nin ulusal güvenlik çıkarınadır" diyerek paketi destekledi.
Altı Cumhuriyetçi üyenin Demokratlarla oy birliği yapması, parti içindeki bölünmeyi derinleştiriyor. Trump yanlısı kanat, yardım paketinin ABD'nin kendi sınır güvenliğini ihmal ettiğini savunurken, özellikle savunma komitesi üyeleri ve eski asker kökenli Cumhuriyetçiler, Ukrayna'nın yenilmesinin Avrupa'da daha büyük bir savaşa yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Bu oylama, aynı zamanda 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Ukrayna meselesinin Trump için bir zafiyet alanı haline gelebileceğini gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ukrayna'ya yardım paketinin ilerlemesi, sadece ABD iç siyasetinde değil, küresel ölçekte de yankı buluyor. Avrupa Birliği ve NATO müttefikleri, ABD'nin yardımı kesmesinin Ukrayna'nın savunma gücünü ciddi şekilde zayıflatacağı ve Rusya'nın ilerleyişini hızlandıracağı endişesini taşıyordu. Almanya, Fransa ve İngiltere, ABD Kongresi'nin bu adımını memnuniyetle karşıladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, "ABD'nin desteği, özgürlüğümüzün en önemli güvencesidir" dedi. Ancak Rusya Dışişleri Bakanlığı, yardım paketinin savaşı uzatmaktan başka bir işe yaramayacağını ve Rusya'nın hedeflerine ulaşmayı engellemeyeceğini duyurdu.
Analistler, paketin Senato'dan da geçmesi halinde Ukrayna'ya 2024 yılı boyunca yeterli mühimmat ve hava savunma sistemi tedarik edilebileceğini, bunun da Ukrayna ordusunun mevcut savunma hatlarını korumasına ve karşı taarruz hazırlıklarına devam etmesine olanak tanıyacağını belirtiyor. Öte yandan, bu yardımın ABD'nin borç yükünü artırması ve Çin ile rekabet gibi diğer önceliklerden kaynak ayırması eleştirilerine yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve Ukrayna ile olan savunma sanayii işbirliği açısından önem taşıyor. ABD yardımının devamı, Ukrayna'nın direnme kapasitesini artırarak savaşın uzamasına neden olabilir. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde savaş gemilerinin geçişini kontrol ederken, Ukrayna'nın güçlü kalması Ankara'nın Rusya ile dengeli ilişkilerini sürdürmesi açısından kritik. Ayrıca, Ukrayna'ya yardım paketinin geçmesi, Türkiye üzerinden yürütülen insani yardım koridorlarının ve tahıl anlaşmasının geleceği için de belirleyici olabilir. Türk dış politikası, bu süreçte hem ABD hem de Rusya ile diyaloğunu korumaya çalışacak.
